More from: Pasmo Wołosani i Łopiennika


Prełuki

preluki-dom.jpg Wieś w gminie Komańcza, położona w dolinie Osławy między Pasmem Wołosani a grzbietem Jasieniowej. Nazwa pochodzi od staropolskiego słowa „Przełęk”, czyli pole orne, niwa. Założona w 1557 r. na prawie wołoskim. W czasie pierwszej wojny światowej toczono tu krwawe boje o pobliską górę Sokoliska, zabitych pochowano na cmentarzu przycerkiewnym. W latach 1918-19, chłopi z Prełuk wsławili się niezwykłą zaciętością w czasie walk z Polakami. Po II wojnie wioskę wysiedlono. W latach 50. doprowadzono kolej wąskotorową na linii Smolnik – Rzepedź.

Zobacz mapę Readmore..




Kalnica

kalnica-widok-1.jpg Wieś w gminie Cisna, położona w dolinie Wetlinki przy ujściu Kalnicy, na pograniczu Pasma Czereniny i Połoniny Wetlińskiej. Wzmiankowana ok. 1539 r. jako posiadłość Mikołaja Herburta Odnowskiego. Pochodził stąd Apolinary Staszewski (Julian Zachiewicz), uczestnik powstania styczniowego. We wsi znajdował się drewniany kościół NMP. Pod koniec XIX w. posiadłość Adelajdy hr. Dawidów. Po II wojnie światowej wieś została zniszczona a mieszkańcy wysiedleni do ZSRR. W 1960 r. doprowadzono linię wąskotorową z Majdanu do Moczarnego, w latach 1964-94 działała tu stacja.


Zobacz mapę
Readmore..


Jeziorka Duszatyńskie

jeziorka-duszatynskie-jeziorko-dolne-2.jpg Dwa jeziorka położone w dolinie Olchowatego w Paśmie Wołosani, pod szczytem Chryszczatej. Powstały w 1907 r. wskutek zatamowania odpływu wód potoku przez osuwisko ziemno-skalne, powstałe po ulewnych deszczach. Towarzyszył temu ogromny huk, który mieszkańcy Duszatyna wzięli za koniec świata. Było to największe rozpoznane osuwisko w Karpatach, przemieszczeniu uległo ponad 10-12 mln m³ ziemi. Od tej pory Readmore..


Jaworzec

jaworzec-wypalanie-wegla.jpg Dawna wieś w gminie Cisna, położona w dolinie Wetliny między Pasmem Czereniny a Połoniną Wetlińską. Lokowana na prawie wołoskim przed 1580 r. przez Kmitów. Od 1580 r. własność Herburtów, w XVII w. znana jako siedziba zbójników – beskidników. Po II wojnie światowej całkowicie wysiedlona i zniszczona. Do dzisiaj zachował się żelazny krzyż upamiętniający zniesienie pańszczyzny w 1848 r. i miejsce po cmentarzu. W latach 1975-76 w ramach budowy małych schronisk, zainicjowanego Readmore..


Jabłonki

jablonki-pomnik-swierczewskiego.jpg Wieś w gminie Baligród, położona w dolinie Jabłonki między Pasmem Wołosani i Łopiennika. Powstała ok. 1498 r. na prawie wołoskim, jako pierwsza osada głęboko w górach. Do XVIII w. należała do Balów, potem przeszła w ręce Urbańskich i Sołdraczyńskich. W 1902 r. zbudowano drewnianą cerkiew, obok cmentarz wojenny z 1914-1915 r. 27 marca 1947 r. w zasadzce UPA zginął gen. Karol Świerczewski. Wieś zniszczono a mieszkańców wysiedlono.

Readmore..





Duszatyn

duszatyn-widok-2.jpg Wieś w gminie Komańcza, położona w dolinie Osławy między Pasmem Wołosani i grzbietem Jasieniowej. Założona w XV w. jako wieś królewska, lokowana na prawie wołoskim z przywileju starosty sanockiego Mikołaja Cikowskiego przed 1572 r. Zniszczona w czasie najazdu Jerzego II Rakoczego w 1657 r., w 1686 r. zrabowana i spalona przez węgierskich Tołhajów. Od końca XIX w. własność Potockich z Rymanowa. W 1900 r. doprowadzono kolej wąskotorową na trasie Rzepedź – Majdan, Readmore..



Dołżyca

dolzyca-widok-5.jpg Wieś w gminie Cisna, położona przy ujściu Dołżyckiego do Solinki, na styku Pasma Łopiennika, Jasła i Czereniny. Nazwa pochodzi od ukraińskiego słowa “dołżyna”, czyli długość. Wzmiankowana w 1552 r. jako lokowana na prawie wołoskim przez Balów z Hoczwi. W ich władaniu do połowy XVIII w. Po drugiej wojnie światowej ludność całkowicie wysiedlono, zniszczono drewnianą cerkiew z 1907 r. i zabudowę wsi. Odbywa się tu główny koncert Festiwalu Sztuk Różnych “Bieszczadzkie Anioły”.

Readmore..



Cisna

cisna-waskotorowka-1.jpg Wieś gminna w powiecie leskim, położona w dolinie Solinki, na pograniczu Pasm Wołosani, Łopiennika i Jasła. Założona w 1552 r. przez rodzinę Balów na prawie wołoskim. W 1648 r. Samuel Bal zbudował groblę i drogę na Węgry przez Cisną, na której pobierał myto od przejeżdżających kupców. Później własność Bełżeckich, od 1712 r. Lubomirskich, od 1720 r. Michała Urbańskiego, który w 1739 r. erygował tu parafię. W 1740 r. przeszła na własność Fredrów, Jacek Fredro ojciec Aleksandra w 1810 r. wykorzystując Readmore..


Chryszczata

chryszczata-obelisk-na-szczycie.jpg Szczyt 997 m położony w głównym grzbiecie Pasma Wołosania, stanowi dominantę jego północnej części. Nazwa wzięła się od łemkowskiej nazwy rośliny chreszczate zilie (czworolist pospolity) lub od skrzyżowania dróg (ukr. chrest – krzyż). Na przełomie 1914 i 1915 r. dwukrotnie przeszedł tędy front austriacko-rosyjski, toczyły się tu szczególnie ciężkie walki. W latach 1919-20 szczyt został umocniony przez polskich legionistów w celu obrony przed Ukraińską Halicką Armią. W 1944 r. schronił się tu oddział partyzancki dowodzony przez Mikołaja Kunickiego. W lipcu i sierpniu 1944 r. toczyły się tu Readmore..