More from: Wyżyna Śląsko-Krakowska

Rydułtowy

rydultowy-kopalnia-2
Miasto (21 850 mieszkańców) w powiecie wodzisławskim, położone na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Racibórz – Rybnik i linii kolejowej Nędza – Sumina – Rybnik. Wzmiankowane w 1228 r. w księgach biskupa wrocławskiego. W k. XVIII w. odkryto tu pokłady węgla kamiennego, w 1792 r. powstała kopalnia Hoym, w 1843 r. kopalnia Leo. W latach 1855-56 doprowadzono linię kolejową Nędza – Rybnik z tunelem. W 1926 r. połączono gminy Rydułtowy Dolne i Górne, Radoszowy Dolne i Górne, Orłowiec i Kolonię Buńczowiec w gminę Rydułtowy. W 1951 r. do gminy włączono Pietrzkowice i nadano jej Readmore..


Wyry

wyry-kosciol-1
Wieś gminna w powiecie mikołowskim, położona przy szosie Mikołów – Kobiór i towarowej linii kolejowej Tychy – Orzesze Jaśkowice. Pierwsza wzmianka o miejscowości Wyry pochodzi z 1287 roku z dokumentu wystawionego przez księcia Mieszka cieszyńskiego, pana na Raciborzu, a dotyczącego dodatkowych uposażeń kościoła św. Wojciecha w mieście Mikołowie. Nazwa Wyry, czasem Wiry, w niezmienionej formie przetrwała do 1629 roku. W 1728 roku książę pszczyński z rodu Promniców zakupił większość ziemi w Wyrach. W tym czasie powstała potażarnia, cegielnia, kamieniołom i trzy młyny. Readmore..



Łaziska Średnie

laziska-srednie-kosciol-2
Dawna wieś, obecnie część Łazisk Górnych, położona przy linii kolejowej Tychy – Orzesze Jaśkowice. Pierwsza wzmianka notowana w 1287 roku. Jest to najstarsza dzielnica Łazisk, założona na terenach zwanych łazami lub łysinami. Przez wiele lat była w rękach szlacheckich, dopiero w 1814 r. została włączona do własności władców pszczyńskiego państwa stanowego. W XVI wieku posiadający wieś ród Zawadzkich i większość mieszkańców przyjęła ewangelicyzm. W kolejnym stuleciu Zawadzcy ufundowali w Łaziskach drewniany kościół, Readmore..


Łaziska Górne

laziska-gorne-kosciol-1
Miasto (22 tys. mieszkańców) w powiecie mikołowskim, położone przy szosie Katowice – Wisła i linii kolejowej Katowice – Rybnik. Pierwsza osada na tych terenach to obecna stara niemiecka dzielnica Łaziska Średnie, dopiero później powstały niemieckie Dolne, a najpóźniej na okolicznych wzgórzach zasiedlono obszar, który nazwano Łaziskami Górnymi. W 1517 roku Kazimierz II cieszyński sprzedał ziemię pszczyńską – w tym Łaziska Dolne i Górne – węgierskiemu szlachcicowi Aleksemu z rodu Turzonów. Readmore..


Łaziska Dolne

laziska-dolne-wieza-cisnien
Dawna wieś, obecnie część Łazisk Górnych. Założone prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. W 1779 r. rozpoczęła w Łaziskach Dolnych pracę kopalnia „Szczęście Henryka” (Heinrichsglück), zapoczątkowując wydobycie węgla kamiennego na terenie dzisiejszego miasta. Działała do 1845 r. W 1884 r. na terenie osady znajdowało się 47 domów mieszkalnych. W 1910 r. w gminie mieszkało 1227 osób, a w obszarze dworskim 6. Podczas plebiscytu w 1921 r. 659 mieszkańców głosowało za Polską, natomiast 59 za Niemcami. Readmore..




Lędziny

ledziny-kosciol-sw-klemensa-4
Miasto (16400 mieszkańców) powiatowe (razem z Bieruniem) w województwie śląskim, położone obok drogi S1 i przy towarowej linii kolejowej Bieruń – Mysłowice Kosztowy. Istnieją świadectwa penetracji przez człowieka terenu obecnych Lędzin już w epoce brązu. Archeolodzy wykopali fragmenty naczyń z okresu kultury łużyckiej. W okresie przedchrześcijańskim w granicach obecnego miasta miejsce kultu słowiańskiego na górze Klimont, zwanej niegdyś Piorunową Górką (obecnie na tym miejscu katolicki kościół św. Klemensa). Readmore..


Chełmek

chelmek-kosciol-mb-krolowej-polski
Miasto (9 tys. mieszkańców) w powiecie oświęcimskim, położone przy szosie Bieruń – Libiąż i linii kolejowej Oświęcim – Trzebinia. Chełmek wzmiankowano w 1414 r., powstał on w celu ochrony traktu i przejścia na Przemszy, którą biegnie granica Śląska i Małopolski, a w czasach rozbiorów zaborów austriackiego i pruskiego. W 1815 r. wieś włączono do Rzeczpospolitej Krakowskiej, którą po nieudanym powstaniu w 1846 r., włączono do Austrii. W 1856 r. doprowadzono linię kolejową Wiedeń – Kraków. Readmore..


Smutna Góra (285 m)

smutna-gora-brama-przejscia-2
Wzgórze położone na wschód od Chełmu Śląskiego. Jesienią 1831 roku wybuchła w Chełmie epidemia cholery, która pochłonęła 218 ofiar. Ze względu na ochronę wody w studniach w gminie, umarłych nie grzebano na miejscowym cmentarzu, lecz wywożono w skrzyni z otwieranym dnem i grzebano w piaskach wschodniego zbocza wzgórza Chełm, będącego własnością kościelną. Po tragicznych wydarzeniach otrzymała nową nazwę Smutna Góra. W miejscu zbiorowej mogiły mogiły – cmentarza mieszkańcy Chełmu w 1831 roku wznieśli krzyż.
(za Wikipedią)
Readmore..


Chełm Śląski

chelm-slaski-kosciol-1
Wieś gminna w powiecie bieruńsko-lędzińskim, położona przy szosie i linii kolejowej Mysłowice – Oświęcim. W 1391 roku książę Jan II Żelazny napadł na zamek Lipowiec biskupa krakowskiego Jana z Radliczyc, położony 20 km na wschód na ziemi krakowskiej. Ponieważ nie mógł go zdobyć i ograbić, więc z zemsty spustoszył i spalił okoliczne wioski należące do biskupa. Z tego powodu biskup krakowski wniósł skargę do króla czeskiego Wacława IV, który polecił Janowi II, aby się upokorzył i uczynił zadość żądaniom biskupa. Król czeski nie chciał, aby skarga biskupa trafiła do króla polskiego, którym był Władysław Jagiełło, a którego władza z roku na rok była potężniejsza. Readmore..








Bieruń

bierun-rynek-rzezba-1
Miasto (19500 mieszkańców) powiatowe (razem z Lędzinami) w województwie śląskim, położone przy szosie Tychy – Oświęcim i towarowej linii kolejowej Tychy – Lędziny. Bieruń otrzymał prawa miejskie w 1387 r. od księcia opawsko-raciborskiego Jana II Żelaznego. Akt ten polegał na nadaniu praw wójtowskich Kusowiczowi za jego długoletnią wierną służbę. O istnieniu na obszarze miasta osadnictwa świadczą wzmianki zamieszczone w dokumentach, na przykład o Ścierniach z 1272 r. , Bijasowicach z 1360 r. , Bieruniu z 1376 r. Readmore..






Kotulin

kotulin-kosciol-4
Wieś w gminie Toszek, położona przy linii kolejowej Strzelce Opolskie – Gliwice. W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Chotulin magno. W 1257 r. hrabia Januzjusz zyskał zezwolenie od księcia Władysława na założenie według prawa niemieckiego osiedla w lesie Chotulin. Kiedy zakładano Kotulin Wielki, istniał już Kotulin Mały i miał już swój kościół. W latach 1936-45 hitlerowcy zmienili nazwę na Rodenau. 1 kwietnia 1938 r. do Kotulina Wielkiego włączono Kotulin Mały (Rodlingen). Readmore..




Sieroty

sieroty-kosciol-1
Wieś w gminie Wielowieś, położona przy szosie Pyskowice – Zawadzkie. W księdze łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis spisanej za czasów biskupa Henryka z Wierzbna w latach 1295–1305 miejscowość wymieniona jest w zlatynizowanej formie Syrot. Pierwsze wzmianki o wsi pochodzą z 1299 r. Od 1712 r. osada była w posiadaniu rodziny von Wrochem. Wraz z ręką Barbary von Wrochem (zm. w 1805 r.) zostały przejęte przez Gustawa Maurycego von Stockmann. Po II wojnie światowej wysiedlono większość mieszkańców pochodzenia niemieckiego.
Readmore..






Zbrosławice

zbroslawice-kosciol-1
Wieś gminna w powiecie tarnogórskim, położona przy dawnej linii kolejowej Zabrze Mikulczyce – Tworóg Brynek. Nazwa miejscowości pochodzi od słowiańskiego imienia osobowego Zbrosław złożonego z dwóch członów: Zbro- (borti – „walczyć, zmagać się”) i -sław („sława”). W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest jako Sbroslawitz. W XIX w. właścicielami okolicznych dóbr była rodzina Baildonów z Łubia. W 1928 r. doprowadzono linię kolejową. W okresie narodowego socjalizmu Niemcy zmienili w 1936 r. historyczną nazwę Readmore..



Wilkowice

wilkowice-palac-1
Wieś w gminie Zbrosławice. Wzmiankowana w 1256 r. jako wieś w diecezji wrocławskiej. W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest jako Wilcow. Właścicielami wsi był znany śląski ród Larischów. W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-45 nazwę miejscowości zmieniono na całkowice niemiecką Wolfstal.
Readmore..


ZPK Repty

repty-sztolnia-czarnego-pstraga-szyb-sylwester-6
Zespół przyrodniczo-krajobrazowy „Park w Reptach i Dolina Dramy” znajduje się na terenie Tarnowskich Gór i gminy Zbrosławice. Utworzony uchwałą wojewody śląskiego 11 lipca 2002 r. Obejmuje obszar 475,51 ha, z czego 233,63 ha na terenie Tarnowskich Gór, a 241,88 ha w gminie Zbrosławice.
Park w Reptach założono w XIX w. W latach 1820-1945 właścicielami lasu była rodzina Henckel von Donnersmarck, która stworzyła tutaj park-zwierzyniec przeznaczony do polowań. W 1840 r. zbudowano zameczek myśliwski, a w latach 1893-98 powstał Readmore..




Laryszów

laryszow-kosciol-pomnik-poleglych
Wieś w gminie Zbrosławice. Kolonię Larischhof obecnie Laryszów założył w 1775 r. Gustaw Wenzel von Larisch. Osadnicy przybyli z pogranicza Moraw i Czech i byli wyznania protestanckiego. W latach 1921-39 wieś położona była przy samej granicy polsko-niemieckiej. W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-45 miejscowość nosiła nazwę Alt Larischhof, ponieważ powstała w tym czasie gmina, składająca się z Miedar z Kopaniną, Wilkowicami i samym Laryszowem, sama nazywała się Larischhof.
Readmore..





Kamieniec

kamieniec-palac-1
Wieś w gminie Zbrosławice położona nad rzeką Dramą, przy dawnej linii kolejowej Zabrze Mikulczyce – Tworóg Brynek. Na wzgórzu nad wsią znajdowała się osada obronna kultury łużyckiej (650–400 p.n.e.). W tym samym miejscu w VII–IX w. funkcjonował gród, zniszczony przez ks. wielkomorawskego Świętopełka w 875 r. Wieś wzmiankowana w 1279 r. W 1295 r. w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis miejscowość wymieniona jest jako Kamen. W okresie hitlerowskiego reżimu w latach 1936-45 nosiła nazwę Dramastein. W latach 1945-54 i 1973-77 miejscowość była siedzibą gminy Kamieniec. W 1928 r. doprowadzono linię kolejową.
Readmore..




Stare Gliwice

stare-gliwice-kaplica
Dawna wieś, obecnie dzielnica Gliwic, położona przy szosie do Strzelec Opolskich. Nazwa Stare Gliwice pojawia się pierwszy raz w dokumencie z 1317 r. Dokumentem tym jest akt notarialny wystawiony przez łabędzkiego proboszcza. Z dokumentu wynika, że Stare Gliwice należały do parafii w Łabędach. W 1670 r. rada miejska Gliwic sprzedała tutejszy folwark hrabiemu Jerzemu Bernardowi von Welczek, który wcześniej w tym samym roku kupił zamek w Łabędach i uczynił z niego główną siedzibę rodu. Rodzina ta była właścicielem wioski do czasów uwłaszczenia chłopów w XIX w., zaś folwarkiem zarządzała aż do 1945 r. W 1885 r. otwarto szkołę powszechną w nowym budynku przy Readmore..


Rezerwat Las Dąbrowa

rezerwat-dabrowa-tablica-1
Rezerwat utworzony 25 lipca 2008 r., położony na terenie gmin Gliwice i Sośnicowice obszar lasu o powierzchni 76,63 ha, wchodzący w skład Nadleśnictwa Rudziniec. Celem ochrony w rezerwacie jest zachowanie ze względów naukowych, przyrodniczych, dydaktycznych i krajobrazowych różnogatunkowych drzewostanów grądowo–łęgowych wraz z całym bogactwem gatunkowym fauny i flory. To enklawa leśna o charakterze zbliżonym do naturalnego, porastająca pagórkowaty teren z licznymi potokami, oczkami wodnymi oraz wilgotnymi łąkami. Ochroną rezerwatową objęto pięć zespołów leśnych: olsu porzeczkowego, łęgu jesionowo-olszowego, podgórskiego łęgu Readmore..


Makoszowy

makoszowy-kopalnia-2
Dawna wieś, obecnie dzielnica Zabrza, położona nad Kłodnicą, przy autostradzie A4, szosie Zabrze – Knurów i towarowej linii kolejowej Gliwice – Katowice Ligota, od której odchodzi linia do Gierałtowic. Do połowy XIX w. osada zamieszkiwana była głównie przez ludność rolniczą. Dopiero w 2. połowie XIX w., w związku z tworzeniem się Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, Makoszowy zaczęły nabierać charakteru przemysłowego, a zwłaszcza górniczego. W 1904 r. doprowadzono linię kolejową Gliwice – Ligota. W Makoszowach znajduje się wybudowana w 1906 r. kopalnia węgla Readmore..


Zabrze

zabrze-poczta-1
Miasto na prawach powiatu w województwie śląskim (180 tys. mieszkańców), położone w Górnośląskim Okręgu Przemysłowym, przy autostradzie A4 Wrocław – Kraków, szosie Gliwice – Bytom oraz przy linii kolejowej Wrocław – Katowice – Kraków.
Wzmiankowane w latach 1295–1305 (Sadbre sive Cunczindorf, gdzie Sadbre interpretowane jest jako miejsce za debrami) w Liber fundationis episcopatus Wratislawiensis (Księga uposażeń biskupstwa wrocławskiego). W 1570 r. właścicielem Zabrza został czeski szlachcic Szambor Dluhomil, który po zagarnięciu części ziemi Readmore..


Gliwice

gliwice-rynek-ratusz-1
Miasto na prawach powiatu w województwie śląskim (187 tys. mieszkańców), położone na zachodnim krańcu Górnośląskiego Okręgu Przemysłowego, przy skrzyżowaniu autostrad A4 Wrocław – Kraków i A1 Ostrawa – Pyrzowice oraz przy linii kolejowej Wrocław – Katowice – Kraków.
Pierwsza wzmianka o mieście Gliwice pochodzi z 1276 r. Miasto powstało na przecięciu się ówczesnych szlaków handlowych z Krakowa do Wrocławia oraz z Węgier i Moraw dalej na północ. Ziemia gliwicka leżała w obrębie księstwa opolsko-raciborskiego. W 1289 r. stała się odrębnym księstwem, które jako lenno przeszło pod panowanie Wacława II Czeskiego. W 1430 r. miasto Readmore..


Szczejkowice

szczejkowice-kaplica-1
Wieś w gminie Czerwionka-Leszczyny, położona przy szosie Czerwionka-Leszczyny – Żory i linii kolejowej Rybnik – Żory. Zamieszkiwana głównie przez wypalaczy węgla drzewnego. Pierwszy dokument dotyczący Szczejkowic pochodzi z 25 maja 1223 r. i mówi o zobowiązaniach chłopów na rzecz klasztoru Norbertanek w Rybniku. Po przeniesieniu w 1228 r. klasztoru do Czarnowąsów osada wróciła pod bezpośrednie zwierzchnictwo książąt opolsko-raciborskich. W latach 1532-1788 Szczejkowice znajdowały się w granicach rybnickiego państwa stanowego. Później stały się własnością skarbu pruskiego. W czasie II wojny światowej od stycznia do marca 1945 r. między Readmore..


Rybnik

rybnik-kosciol-mb-bolesnej-1
Miasto na prawach powiatu (141 tys. mieszkańców) w województwie śląskim, położone przy szosach Gliwice – Wodzisław Śl. i Racibórz – Żory, oraz liniach kolejowych Chałupki – Katowice i Nędza – Rybnik – Żory. Największy ośrodek aglomeracji rybnickiej i Rybnickiego Okręgu Węglowego.
W średniowieczu Rybnik był osadą rybacką, leżącą na ważnym szlaku handlowym w księstwie raciborskim. Prawa miejskie od XIII/XIV w. Rybnik do 1336 r. był pod władaniem Piastów. W latach 1336-1521 miastem rządzili czescy Przemyślidzi. W XV w. z powodu Readmore..




Ligota – Ligocka Kuźnia

ligota-kosciol-sw-warzynca-3
Dawna wieś, obecnie dzielnica Rybnika, położona przy szosie Rybnik – Żory. Ligota do XVIII w. była osadą rolniczą. Jej nazwa wywodzi się najprawdopodobniej od słowa „Lgota” czyli wolnizna. W 1740 r. założone zostały tutaj dwa pierwsze piece hutnicze przez Franciszka Karola Węgierskiego. W latach 1821-22 wybudowano nowoczesną hutę z młotami napędzanymi przez wodę z rzeki Ruda, której koryto zostało przesunięte specjalnie do tego celu. Pod k. XIX w. w wyniku nieopłacalnej działalności huta została zamknięta. W czasie drugiej wojny światowej pozostałości po hucie zostały zburzone Readmore..


Gotartowice

gotartowice-wiadukt
Dawna wieś, obecnie dzielnica Rybnika, położona przy szosie i linii kolejowej Rybnik – Żory, biegnie tędy też kolej piaskowa Kotlarnia – Boguszowice. Wzmiankowana w kronice łacińskiej Liber fundationis episcopatus Vratislaviensis, spisanej w latach 1295-1305 jako Gothartovitz. Miejscowość była wtedy osobną wsią założoną na prawie polskim. Nazwa osady wywodzi się od imienia Gothard. W dokumencie księcia Przemysława na Raciborzu występuje w l. 1290-93, rycerz Gothard nazwany w 1291 r. chorążym księcia (prawdopodobny założyciel Gotartowic). Do 1540 r. należały Readmore..


Żernica

zernica-kosciol-sw-michala-archaniola-3
Wieś w gminie Pilchowice. W 1246 r. książę Mieszko II dokonał lokacji wsi. W 1283 r. opat Bartłomiej, zawarł układ z właścicielem Żernicy – Stefanem Zborowiczem, na mocy którego Żernica stała się fundacją klasztoru w Rudach. Odtąd wszelkie prawa przynależności przysługiwały opactwu cysterskiemu. W 1339 r. opat Mikołaj II przydzielił sołtysowi żernickiemu połowę stawu rybnego. Dwa wieki później, w 1566 r. opat Marcin II zastawił za cenę 1300 talarów żernickie dobra. Po upływie stu lat opat Piotr III odnowił przywileje Żernicy, zobowiązał on tym samym w 1659 r. sołtysa i jego następców do Readmore..




Sośnica

sosnica-kosciol-1
Dawna wieś, obecnie dzielnica Gliwic, położona przy towarowej linii kolejowej Gliwice – Katowice Ligota. Sośnica dawniej była wsią usytuowaną między Zabrzem i Gliwicami. Założył ją biskup wrocławski Tomasz po uzyskaniu w 1260 r. zgody księcia opolskiego Władysława na kolonizację Biskupic i okolicy. Ludność zajmowała się hodowlą bydła i rolnictwem. Uprawiano głównie chmiel potrzebny do produkcji piwa. Dopiero w XVIII/XIX w. rozwijający się na Śląsku przemysł spowodował, że ludność powoli zamieniała swoje rolnicze zajęcia na pracę w pobliskich hutach i kopalniach oraz na kolei, gdyż od 1846 r. przez Sośnicę przebiegała linia kolejowa łącząca Mysłowice Readmore..




Bojków

bojkow-kosciol-krzyz-2
Dawna wieś, obecnie dzielnica Gliwic, położona w pobliżu skrzyżowania autostrad A4 i A1 (węzeł Sośnica), przy dawnej kolei wąskotorowej Gliwice Trynek – Racibórz i kolei piaskowej Gliwice – Nieborowice. Pierwsze wzmianki o wsi Scuenevalde (Schönwald / Szywałd / Bojków) pochodzą z 1263 r. Wieś była kolonią niemieckich osadników oraz ich potomków, którzy zachowali odrębność kulturową. W początkowym okresie należała do klasztoru cysterskiego w Rudach. Podczas plebiscytu w 1922 r. ponad 99% ludności Szywałdu opowiedziało się za pozostaniem wsi w Niemczech, do czego zresztą doszło. W styczniu 1945 r. wchodząca do wsi Armia Czerwona Readmore..



Paniówki

paniowki-kosciol-1
Wieś w gminie Gierałtowice, położona przy szosie Gliwice – Mikołów. W 1910 r. w miejscowości mieszkało 1096 mieszkańców z czego 1061 mówiło po polsku, 26 po polsku i niemiecku, a 9 w języku niemieckim. W wyborach komunalnych z listopada 1919 r. wszystkie głosy oddano na listy polskie, które uzyskały wszystkie 12 mandatów. Po podziale Górnego Śląska w 1922 r. Paniówki znalazły się w granicach Polski, w województwie śląskim. Obecnie należą do w gminy Gierałtowice w województwie śląskim. (za Wikipedią)
Readmore..


Ornontowice

ornontowice-palac
Wieś gminna w powiecie mikołowskim, położona przy towarowej linii kolejowej z Gierałtowic do Kopalni Budryk (odcinek do Orzesza został rozebrany). Miejscowość wzmiankowana na pocz. XIV w. (prawdopodobnie 1305) jako Renoltowitz, 30 lat później istniała tu parafia. W 1634 r. założono warzelnię soli wielickiej, a w 1680 r. szkołę. Pierwsza kopalnia węgla kamiennego w Ornontowicach powstała w 1798 r. pod nazwą Leopold. Wiek XIX, to dalsze uprzemysłowienie miejscowości. Powstaje wielki piec (1860) oraz filia gliwickiej Fabryki Drutów, Łańcuchów i Gwoździ Hegenscheidta (1884, w Readmore..





Smolnica

smolnica-kosciol-sw-bartlomieja-2
Wieś w gminie Sośnicowice, położona na Wyżynie Katowickiej. Pierwsza wzmianka o wsi Smolnica pochodzi z 1228 r., a o parafii w Smolnicy z 1305 r. Tu podano że wieś Smolitz została założona (wtórnie?) na prawie niemieckim. Prawdopodobnie wtórna lokacja została nadana dla zachęty do osadnictwa na terenach złupionych przez najazd Mongołów. W 1506 r. właścicielem Smolnicy był niejaki Mikołaj, który wraz z całą wsią wziął pożyczkę w wysokości 15 nowych groszy czeskich, od proboszcza Sośnicowic, prawdopodobnie na rozwój wsi podupadłej w wyniku wojen husyckich lub innych klęsk. Miejscowa legenda wspomina że w czasie wojny trzydziestoletniej odbyła się tu walka Readmore..


Nieborowice

nieborowice-kaplica
Wieś w gminie Pilchowice, położona na Wyżynie Katowickiej, przy nieczynnej kolei wąskotorowej Gliwice – Racibórz i szosie Gliwice – Rybnik, biegną tędy również linie kolei piaskowych z Kotlarni do Gliwic, Knurowa i Szczygłowic. Wzmiankowana w 1407 r. Jesienią 1939 r. hitlerowcy utworzyli tu przejściowy obóz dla 3 000 żołnierzy polskich, działaczy i powstańców śląskich, gdzie zginęło ok. 2000 osób, pod upozorowanym zarzutem ucieczki Niemcy rozstrzelali też 16 byłych powstańców śląskich (za Wikipedią).
Readmore..



Radoszowy

radoszowy-widok-halda-ema
Dzielnica miasta Rydułtowy, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Racibórz – Rybnik. Wzmiankowane w 1228 r., kiedy ks. opolsko-raciborski Kazimierz I nadał wieś norbertankom z Czarnowąsów. W XV w. wieś wróciła do domeny książęcej, w 1532 r. weszła w skład państwa rybnickiego. Zniszczona w czasie wojny 30-letniej, na nowo zasiedlona w k. XVII w. Powstały wówczas: Radoszowy Dolne (niezależne od państwa rybnickiego) i Radoszowy Górne (wolne sołectwo), natomiast część należąca do państwa rybnickiego razem z nim w 1788 r. została przejęta przez państwo pruskie i otrzymała Readmore..


Wodzisław Śląski

wodzislaw-rynek-2
Miasto powiatowe (49 tys. mieszkańców) w województwie śląskim, położone na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie i linii kolejowej Rybnik – Chałupki. Dawna linia kolejowa biegła do Jastrzębia-Zdroju, boczne szosy prowadzą do Jastrzębia-Zdroju, Żor, Krzyżanowic i Raciborza. W okolicy znaleziono ślady pobytu praczłowieka i monety rzymskie. W XII w. teren ten wchodził w skład kasztelanii a później ks. raciborskiego. Miasto lokował ks. opolsko-raciborski Władysław między 1246 (objęcie władzy) a 1257 r. (sprowadzenie do miasta franciszkanów), od jego imienia pochodzi nazwa Wodzisławia. Readmore..



Radlin II

radlin-ii-kosciol-2
Dzielnica Wodzisławia Śl. położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie i linii kolejowej Rybnik – Wodzisław Śl. Wg legendy miejscowi chłopi uwolnili księcia oblężonego przez Tatarów w zamku wodzisławskim, za co zostali uszlachceni. Wieś wzmiankowana w 1365 r. Radlin Górny wchodził w skład wodzisławskiego państwa stanowego, Radlin Dolny stanowił własność Sednitzkich, od 1602 r. Plawetzkich, by w 1804 r. wejść również w obręb dóbr wodzisławskich. W 1882 r. doprowadzono linię kolejową Rybnik – Wodzisław Śl. W 1904 r. powstała tu parafia, w 1954 r. miejscowość uzyskała prawa miejskie. W 1975 r. Radlin włączono do Wodzisławia Śląskiego, w 1997 r. w wyniku Readmore..





Radlin

radlin-kosciol-1
Miasto (17800 mieszkańców) w powiecie wodzisławskim, położone na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie i linii kolejowej Rybnik – Wodzisław Śl. Znajdująca się obecnie w centrum dzielnica Biertułtowy wzmiankowana była w 1305 r. Dzielnica Obszary wzmiankowana była w 1696 r. jako Romanshof. W 1882 r. doprowadzono linię kolejową Rybnik – Wodzisław Śl. W związku z budową kopalni Marcel i Koksowni Radlin znacznie wzrosła liczba ludności i Radlin uzyskał prawa miejskie w 1954 r. W 1975 r. miasto włączono w obręb Wodzisławia Śl., samodzielność odzyskało 1.01. 1997 r., jednak Readmore..




Pszów

pszow-ul-pszowska
Miasto (14 tys. mieszkańców) w powiecie wodzisławskim, położone w najwyższym miejscu Płaskowyżu Rybnickiego (311 m), przy szosie Racibórz – Wodzisław Śl. i towarowej linii kolejowej z Bluszczowa. Wieś Pszów wzmiankowana była w 1265 r., z okazji lokacji na prawie niemieckim. W 1293 r. zbudowano drewniany kościół Św. Krzyża, ok. 1350 r. kolejny, już murowany pw. Wszystkich Św. Ok. 1544 r. Wacław Siedlicki z Choltic wprowadził we wsi luteranizm, w 1628 r. wróciła do katolicyzmu. W XVII-XVIII w. własność Welczków, od ok. 1769 r. Lichnowskich, od 1803 r. rodziny de Wrochem, od Readmore..



Uchylsko

uchylsko-kaplica
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim. Wzmiankowana w 1229 r. jako płacąca dziesięcinę klasztorowi w Tyńcu, ok. 1300 r. przeniesiona na prawo niemieckie. Później weszła w skład Państwa Wodzisławskiego, miała jednak odrębnych właścicieli. W XIX w. własność rodziny Doms, do 1945 r. hr. Larisch-Monnich z Karwiny. Wieś leżała na trasie Drogi Królewskiej z Cieszyna do Raciborza.

Readmore..


Turza Śląska

turza-sl-kosciol
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Wodzisław Śl. – Chałupki i dawnej linii kolejowej Wodzisław Śl. – Jastrzębie-Zdrój. Wzmiankowana ok. 1305 r., wchodziła w skład Wodzisławskiego Państwa Stanowego, dzieliła się na Wielką i Małą Turzę (Turzyczkę). W latach 1697- 1702 wzmiankowano karczmę Jana Mitko w Małej Turzy. W 1885 r. powstała szkoła, w 1913 r. linia kolejowa Wodzisław Śl. – Jastrzębie-Zdrój.

Readmore..


Rogów

rogow-kosciol-3
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim. Znaleziono tu ślady osadnictwa neolitycznego i wczesnośredniowieczną ceramikę. Wieś wzmiankowana w 1351 r., 10 lat później istniał tu już kościół. Od XVII w. do 1730 r. własność Fragsteinów, w latach 1730-1929 r. Laryszów. W 1929 r. Spółdzielnia Osadnicza Ślązak dokonała parcelacji majątku. W 1673 r. istniała tu karczma Jana Babusa, przy Drodze Królewskiej Cieszyn – Racibórz. W 1827 r. powstała murowana szkoła.

Readmore..



Gorzyczki

gorzyczki-kopalnia-3
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy autostradzie A1 (węzeł i przejście do Czech). Znaleziono tu ślady osady kultury łużyckiej, wieś wzmiankowana w 1229 r., w XVI w. weszła w skład Wodzisławskiego Państwa Stanowego. W XVII-XVIII w. własność cieszyńskich benedyktynów i von Reichenbachów, w XIX w. rodziny Doms, od k. XIX w. do 1945 r. hr. Larischa z Karwiny.

Readmore..


Gorzyce

gorzyce-palac-1
Wieś gminna w powiecie wodzisławskim, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Wodzisław Śl. – Chałupki. Znaleziono tu osadę kultury łużyckiej, wieś wzmiankowano w 1226 r., odprowadzała wówczas daniny na rzecz klasztoru benedyktynów w Tyńcu. Pod k. XIII w. lokowana na prawie niemieckim, w XV w. weszła w obręb dóbr bogumińskich, w latach 1492-1521 własność ks. raciborskich, w latach 1629-1802 Donnersmarcków, w latach 1839-93 hr. von Arco. W 1869 r. urodził się tu Georg von Arco, naukowiec i wynalazca z dziedziny radiotelegrafii i radiofonii.

Readmore..


Czyżowice

czyzowice-stacja-1
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy linii kolejowej Wodzisław Śl. – Chałupki. Wzmiankowana jako istniejąca już w 2. poł. XII w. Od 1515 r. część Wodzisławskiego Państwa Stanowego. Od XV w. ośrodek hodowli karpia. W 1873 r. wybudowano szkołę, w 1886 r. powstała linia kolejowa. W 1957 r. rozpoczęto budowę kopalni Czyżowice, której szyb zasypano w 1988 r.

Readmore..


Bluszczów

bluszczow-kaplica
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy linii kolejowej Olza – Racibórz Markowice od której odbiega linia do Pszowa. Znaleziono tu ślady osadnictwa z mezolitu i neolitu. Wieś wzmiankowana w 1239 r. W 1632 r. hr. Starhenberg założył w Bluszczowie dwór. Później własność Fragsteinów, w latach 1680-1730 Stolzów, w latach 1730-1928 Larischów, którzy po zajęciu wsi przez Prusaków w 1740 r. opuścili miejscowy dwór i przenieśli się na Śląsk Cieszyński. W 1929 r. dobra Larischów rozparcelowano. W latach 1902-03 zbudowano szkołę. W 1914 r. doprowadzono linię kolejową Olza – Pszów, odgałęzienie do Brzezia powstało w 1925 r.

Readmore..


Bełsznica

belsznica-stacja-2
Wieś w gminie Gorzyce, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy linii kolejowej Wodzisław Śl. – Chałupki. Wzmiankowana w 1239 r. w wykazie miejscowości płacących dziesięciny dla prepozyta Kolegiaty św. Krzyża w Opolu. W XVI w. wchodziła w skład majoratu bogumińskiego, wydzielonego z księstwa raciborskiego. Od XV w. rozwijała się tu przesadkowa hodowla karpia. Do 1813 r. własność ks. Lichnowskich, od 1839 r. do lat 90. XIX w. hr. Arco. W latach 1884-86 doprowadzono linię kolejową.

Readmore..


Wały Chrobrego

waly-chrobrego-grodzisko-3
Średniowieczne grodzisko plemienia Gołęszyców z VIII-IX w., położone w lesie nieopodal Lubomi, obok ważnego traktu handlowego wiodącego doliną Odry do Bramy Morawskiej, na pograniczu ziemi Wiślan i Państwa Wielkomorawskiego. Gród został zniszczony w latach 874-85, przez ks. wielkomorawskiego Świętopełka, nie został już odbudowany, a ośrodek władzy na tym terenie przeniósł się do Raciborza. Umocnienia grodu składały się z dwóch pasów wałów i fos, z których wewnętrzna dochodziła do 6 m gł. Znaleziono tu fragmenty kolczugi, co świadczy o bardzo wczesnym używaniu tego typu zbroi na Readmore..


Syrynia

syrynia-krzyz-4
Wieś w gminie Lubomia, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Krzyżanowice – Wodzisław Śl. i towarowej linii kolejowej Olza – Racibórz Markowice, od której odchodzi linia do Pszowa. Wzmiankowana ok. 1303-1305 r. Od 1572 r. własność Reiswitzów, od 1730 r. hr. Lichnowskich. W 1305 r. wzmiankowano drewniany kościół, późniejszy z ok. 1510 r., przeniesiono w 1938 r. do Parku Kościuszki w Katowicach. W 1914 r. doprowadzono linię kolejową Olza – Pszów, odcinek do Brzezia powstał w 1925 r.

Warto zobaczyć:

Readmore..


Lubomia

lubomia-kaplica-drewniana-2
Wieś gminna w powiecie wodzisławskim, położona na Płaskowyżu Rybnickim, przy towarowej linii kolejowej Olza – Racibórz Markowice. Wzmiankowana w 1303 r., w 1358 r. ks. raciborska Eufemia daruje ją klasztorowi dominikanek, od 1572 r. własność Reiswitzów, od 1730 r. ks. Lichnowskich. W 1925 r. doprowadzono linię kolejową na odcinku Bluszczów – Brzezie.

Warto zobaczyć:

Readmore..



Dobiercice

dobiercice-kosciol-1
Wieś w gminie Byczyna, położona na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej. Wzmiankowana w 1393 r. jako Wilhelmsdorff, polska nazwa Dobiercice powstała w XVIII w. W XV w. własność Jana Gronche, w 1549 r. Franciszka Warkotscha, w 1840 r. majątek włączono do dóbr paruszowickich. W 1780 r. Abraham Sylwiusz von Ohlen założył na południe od wsi folwark Oła. W XVIII-XIX w. w okolicy wsi wydobywano i wytapiano rudę żelaza.

Readmore..



Nasale

nasale-kosciol-sw-wawrzynca-1
Wieś w gminie Byczyna, położona na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej.

Warto zobaczyć:

Neogotycki kościół św. Wawrzyńca z 1870 r., wzniesiony przez ewangelików na miejscu drewnianego. Wewnątrz barokowe ołtarze i chrzcielnica, neogotycki prospekt organowy i średniowieczny dzwon. Klasycystyczny dwór z 1. poł. XIX w., obecnie własność prywatna. Drewniany kościół ewangelicki z XVI w., przebudowany w 1730 r., przed 1939 r. przeniesiony ze Zdziechowic, spłonął 11 maja 2010 r. w pożarze wywołanym uderzeniem pioruna. Readmore..