More from: Wyżyna Śląska

Rydułtowy

rydultowy-kopalnia-2
Miasto (21 850 mieszkańców) w powiecie wodzisławskim, położone na Płaskowyżu Rybnickim, przy szosie Racibórz – Rybnik i linii kolejowej Nędza – Sumina – Rybnik. Wzmiankowane w 1228 r. w księgach biskupa wrocławskiego. W k. XVIII w. odkryto tu pokłady węgla kamiennego, w 1792 r. powstała kopalnia Hoym, w 1843 r. kopalnia Leo. W latach 1855-56 doprowadzono linię kolejową Nędza – Rybnik z tunelem. W 1926 r. połączono gminy Rydułtowy Dolne i Górne, Radoszowy Dolne i Górne, Orłowiec i Kolonię Buńczowiec w gminę Rydułtowy. W 1951 r. do gminy włączono Pietrzkowice i nadano jej Readmore..


Wyry

wyry-kosciol-1
Wieś gminna w powiecie mikołowskim, położona przy szosie Mikołów – Kobiór i towarowej linii kolejowej Tychy – Orzesze Jaśkowice. Pierwsza wzmianka o miejscowości Wyry pochodzi z 1287 roku z dokumentu wystawionego przez księcia Mieszka cieszyńskiego, pana na Raciborzu, a dotyczącego dodatkowych uposażeń kościoła św. Wojciecha w mieście Mikołowie. Nazwa Wyry, czasem Wiry, w niezmienionej formie przetrwała do 1629 roku. W 1728 roku książę pszczyński z rodu Promniców zakupił większość ziemi w Wyrach. W tym czasie powstała potażarnia, cegielnia, kamieniołom i trzy młyny. Readmore..



Łaziska Średnie

laziska-srednie-kosciol-2
Dawna wieś, obecnie część Łazisk Górnych, położona przy linii kolejowej Tychy – Orzesze Jaśkowice. Pierwsza wzmianka notowana w 1287 roku. Jest to najstarsza dzielnica Łazisk, założona na terenach zwanych łazami lub łysinami. Przez wiele lat była w rękach szlacheckich, dopiero w 1814 r. została włączona do własności władców pszczyńskiego państwa stanowego. W XVI wieku posiadający wieś ród Zawadzkich i większość mieszkańców przyjęła ewangelicyzm. W kolejnym stuleciu Zawadzcy ufundowali w Łaziskach drewniany kościół, Readmore..


Łaziska Górne

laziska-gorne-kosciol-1
Miasto (22 tys. mieszkańców) w powiecie mikołowskim, położone przy szosie Katowice – Wisła i linii kolejowej Katowice – Rybnik. Pierwsza osada na tych terenach to obecna stara niemiecka dzielnica Łaziska Średnie, dopiero później powstały niemieckie Dolne, a najpóźniej na okolicznych wzgórzach zasiedlono obszar, który nazwano Łaziskami Górnymi. W 1517 roku Kazimierz II cieszyński sprzedał ziemię pszczyńską – w tym Łaziska Dolne i Górne – węgierskiemu szlachcicowi Aleksemu z rodu Turzonów. Readmore..


Łaziska Dolne

laziska-dolne-wieza-cisnien
Dawna wieś, obecnie część Łazisk Górnych. Założone prawdopodobnie na przełomie XII i XIII wieku. W 1779 r. rozpoczęła w Łaziskach Dolnych pracę kopalnia „Szczęście Henryka” (Heinrichsglück), zapoczątkowując wydobycie węgla kamiennego na terenie dzisiejszego miasta. Działała do 1845 r. W 1884 r. na terenie osady znajdowało się 47 domów mieszkalnych. W 1910 r. w gminie mieszkało 1227 osób, a w obszarze dworskim 6. Podczas plebiscytu w 1921 r. 659 mieszkańców głosowało za Polską, natomiast 59 za Niemcami. Readmore..




Lędziny

ledziny-kosciol-sw-klemensa-4
Miasto (16400 mieszkańców) powiatowe (razem z Bieruniem) w województwie śląskim, położone obok drogi S1 i przy towarowej linii kolejowej Bieruń – Mysłowice Kosztowy. Istnieją świadectwa penetracji przez człowieka terenu obecnych Lędzin już w epoce brązu. Archeolodzy wykopali fragmenty naczyń z okresu kultury łużyckiej. W okresie przedchrześcijańskim w granicach obecnego miasta miejsce kultu słowiańskiego na górze Klimont, zwanej niegdyś Piorunową Górką (obecnie na tym miejscu katolicki kościół św. Klemensa). Readmore..


Chełmek

chelmek-kosciol-mb-krolowej-polski
Miasto (9 tys. mieszkańców) w powiecie oświęcimskim, położone przy szosie Bieruń – Libiąż i linii kolejowej Oświęcim – Trzebinia. Chełmek wzmiankowano w 1414 r., powstał on w celu ochrony traktu i przejścia na Przemszy, którą biegnie granica Śląska i Małopolski, a w czasach rozbiorów zaborów austriackiego i pruskiego. W 1815 r. wieś włączono do Rzeczpospolitej Krakowskiej, którą po nieudanym powstaniu w 1846 r., włączono do Austrii. W 1856 r. doprowadzono linię kolejową Wiedeń – Kraków. Readmore..


Smutna Góra (285 m)

smutna-gora-brama-przejscia-2
Wzgórze położone na wschód od Chełmu Śląskiego. Jesienią 1831 roku wybuchła w Chełmie epidemia cholery, która pochłonęła 218 ofiar. Ze względu na ochronę wody w studniach w gminie, umarłych nie grzebano na miejscowym cmentarzu, lecz wywożono w skrzyni z otwieranym dnem i grzebano w piaskach wschodniego zbocza wzgórza Chełm, będącego własnością kościelną. Po tragicznych wydarzeniach otrzymała nową nazwę Smutna Góra. W miejscu zbiorowej mogiły mogiły – cmentarza mieszkańcy Chełmu w 1831 roku wznieśli krzyż.
(za Wikipedią)
Readmore..


Chełm Śląski

chelm-slaski-kosciol-1
Wieś gminna w powiecie bieruńsko-lędzińskim, położona przy szosie i linii kolejowej Mysłowice – Oświęcim. W 1391 roku książę Jan II Żelazny napadł na zamek Lipowiec biskupa krakowskiego Jana z Radliczyc, położony 20 km na wschód na ziemi krakowskiej. Ponieważ nie mógł go zdobyć i ograbić, więc z zemsty spustoszył i spalił okoliczne wioski należące do biskupa. Z tego powodu biskup krakowski wniósł skargę do króla czeskiego Wacława IV, który polecił Janowi II, aby się upokorzył i uczynił zadość żądaniom biskupa. Król czeski nie chciał, aby skarga biskupa trafiła do króla polskiego, którym był Władysław Jagiełło, a którego władza z roku na rok była potężniejsza. Readmore..








Bieruń

bierun-rynek-rzezba-1
Miasto (19500 mieszkańców) powiatowe (razem z Lędzinami) w województwie śląskim, położone przy szosie Tychy – Oświęcim i towarowej linii kolejowej Tychy – Lędziny. Bieruń otrzymał prawa miejskie w 1387 r. od księcia opawsko-raciborskiego Jana II Żelaznego. Akt ten polegał na nadaniu praw wójtowskich Kusowiczowi za jego długoletnią wierną służbę. O istnieniu na obszarze miasta osadnictwa świadczą wzmianki zamieszczone w dokumentach, na przykład o Ścierniach z 1272 r. , Bijasowicach z 1360 r. , Bieruniu z 1376 r. Readmore..