Czeladź

czeladz-kosciol-sw-stanislawa-4.jpg Miasto (34 tys. mieszkańców) w powiecie będzińskim, położone na Wyżynie Śląskiej. Osada wzmiankowana w 1228 r., zniszczona w czasie najazdu tatarskiego w 1241 r. W latach 1257-62 ks. opolski Władysław lokował miasto na prawie niemieckim. W 1443 r. weszła w obręb księstwa siewierskiego, którym władali biskupi krakowscy. W 1589 r. na rynku Jan Zamoyski i Wilhelm von Rosenberg podpisali pakt, na mocy którego Maksymilian Habsburg zrzekł się prawa do tronu polskiego, zaprzysiężony później przez arcyksięcia na moście w Czeladzi. O obszar położony na prawym brzegu Brynicy miasto toczyło spory z Mieroszewskimi i Donnersmarkami, zakończone w 1721 r. W 1790 r. inkorporowana w granice Rzeczypospolitej. Od 1836 r. początek osadnictwa żydowskiego. W końcu XIX w. rozwój górnictwa węgla kamiennego (kopalnie Czeladź – 1870 i Saturn – 1880), mimo pozbawienia praw miejskich w latach 1870-1919. W latach 1941-43 istniało tu getto utworzone przez Niemców.

Strona miasta

Warto zobaczyć:

Neoromański kościół św. Stanisława Biskupa z lat 1905-11 zbudowany wg projektu Hugona Kudery. Wcześniejszy kościół z I poł. XVI w. rozebrano w 1917 r., zachowała się z niego część wyposażenia (organy z 1637 w., XVII-wieczne monstrancje i kielichy).

Dawny zbór ariański z I poł. XVII w.

Zabudowa Rynku z XVIII/XIX w.

Drewniana karczma o konstrukcji zrębowej z 1756 r.

Pomnik I Komuny Miejskiej, upamiętniający przejęcie władzy w mieście na kilka miesięcy w 1927 r. przez komunistów, zbudowany w 1977 r.


Dodaj komentarz