Szlak św. Jakuba Via Regia (boczny) Brzeg – Lipki – Oława

scinawa-polska-marina-07

Szlak św. Jakuba Via Regia (boczny) Brzeg – Lipki – Oława

Brzeg – (3,8 km) Brzezina – (9,0 km) Lipki – (13,8 km) Ścinawa Polska – (16,7 km) Oława

Odcinek alternatywnej trasy Szlaku św. Jakuba Via Regia. Biegnie wzdłuż Odry, przez płaskie tereny polno-łąkowe, niewielki las jedynie między Lipkami i Ścinawą Polską. Nawierzchnia – asfalt i drogi polne, mniej więcej po równo. Po drodze Zamek Piastowski i kościół Podwyższenia Krzyża Św. w Brzegu, XVI-wieczny pomnik budowy drogi i gotycki kościół w Brzezinie, marina w Ścinawie Polskiej, zabytkowy cmentarz i koszary oraz kościół św. Rocha w Oławie.


Trasa zaczyna się pod Zamkiem Piastowskim w Brzegu, dokąd Szlak św. Jakuba Via Regia biegnie ze Skorogoszczy. Szlak rozgałęzia się tu na główny, biegnący do Oleśnicy Małej i opisywany boczny, znakowany białą muszlą. Opis Zamku i znajdującego się obok kościoła Podwyższenia Krzyża Św. znajduje się tu.

Idziemy ul. Oławską razem z niebieskim Szlakiem Polichromii Brzeskich. Mijamy pl. Bramy Wrocławskiej z pomnikiem Zwycięstwa po lewej i Park Nadodrzański oraz gimnazjum nr 1 po prawej. Ul. Oławska jest fragmentem dawnego traktu do Oławy, biegnącego wzdłuż Odry, którego funkcje przejęła obecna szosa nr 94. Idziemy przez przedmieście Brzegu o nazwie Rataje. Położona nad Odrą dawna wieś ma charakter ulicówki, po drodze mijamy wiele XIX-wiecznych domów. Docieramy do końca zabudowy, po prawej mijamy niewielki staw, nadodrzańskie łąki i wiklinowe zarośla.

Mijamy strugę, która wyznacza granicę miasta Brzeg, wkraczamy na teren gminy Skarbimierz. W zagajniku po prawej ukryty jest niewiadomego pochodzenia krzyż, po lewej znajdują się niewielkie działki. Idziemy szosą prowadzącą do wsi Brzezina, która za chwilę wyrasta przed nami.

Brzezina – wieś w gminie Skarbimierz, wzmiankowana w 1227 r. W 1551 r. kupił ją ks. Jerzy II, później stanowiła własność państwową, znajdowało się tu także wolne sołectwo.

Docieramy do zabudowań obok stawu sołeckiego. Na skrzyżowaniu kierujemy się prosto w stronę bardzo ciekawego pomnika budowy drogi z 1584 r.

Pomnik w Brzezinie upamiętnia przebudowę odcinka drogi z Brzegu do Wrocławia, stanowiącej fragment traktu Via Regia. Wykonany jest z dużej płyty granitowej z napisem po niemiecku treści: „W roku 1584 Książęca Mość Jaśnie Wielmożny Książę i Pan Jerzy, drugi tego imienia, książę na Śląsku, Legnicy i Brzegu, tę drogę rozpoczął brukować i ukończył w 15…”. Brak uzupełnienia daty świadczy o tym, że drogę zdążono umocnić tylko do następnej wsi Lipki. Na pomniku znajduje się także orzeł śląski i łacińska sentencja „Inni budują dla nas, my dla potomności, wszystkim nam Chrystus drogę do nieba wymości.”

Koło pomnika skręcamy razem z niebieskim szlakiem w boczną ulicę ostro w lewo i za chwilę w prawo na szosie do Zielęcic. Idziemy przez Brzezinę, na rozwidleniu wybieramy boczną ulicę, biegnącą wzdłuż głównej szosy. Mijamy przedszkole i docieramy do kościoła.

Gotycki kościół NMP Różańcowej z XIV w. (wzmiankowany w 1316 r.), wieża pochodzi z XVI w. W latach 1534-1945 znajdował się w rękach ewangelików. Spalony w 1945 r., odbudowany w latach 1958-59. W południowej ścianie ostrołukowy portal gotycki. Wieża nakryta ośmioboczną piramidą, zwieńczoną chorągiewką z datą 1731. Wewnątrz fragmenty XV-wiecznej polichromii przedstawiającej Matkę Boską z Dzieciątkiem i św. Sebastianem, chór z XVIII w., stalle z XVIII/XIX w. i obraz Ukrzyżowanie z 1. poł. XIX w. Na cmentarzu uszkodzona chrzcielnica z XVI w.

Idziemy dalej boczną ulicą, która wkrótce schodzi się z główną szosą. Na końcu zabudowań Brzeziny skręcamy w drogę bitą w prawo (niebieski Szlak Polichromii Brzeskich biegnie prosto do Łukowic Brzeskich).

Idziemy przez lekko wyniesione pola, z których można zobaczyć położony w oddali kościół św. Mikołaja w Brzegu. Droga bita się kończy, czeka nas teraz trudna przeprawa rozjeżdżoną i błotnistą drogą polną.

Mijamy niewielki zagajnik i schodzimy lekko w dół w kierunku widocznej w oddali wsi Lipki. Po prawej widać stąd lasy łęgowe w dolinie Odry. Docieramy do Lipek i szosy z Brzeziny, gdzie skręcamy w lewo.

Lipki – wieś w gminie Skarbimierz, położona przy linii kolejowej Wrocław – Opole. Wzmiankowana w 1303 r., kiedy istniał tu już kościół. Wieś pierwotnie miała kształt owalnicy i położona była przy trakcie Via Regia. W 1551 r. wieś kupił książę brzeski Jerzy II, po 1675 r. znalazła się dobrach cesarskich (później pruskich). W XVIII w. Fryderyk II założył tu hodowlę jedwabników. Położona blisko Odry wieś była niszczona przez częste powodzie (1591, 1593, 1802, 1837, 1903). W 1842 r. doprowadzono linię kolejową, stacja powstała podobno na życzenie późniejszego cesarza Wilhelma I, który chciał polować w okolicznych lasach. W 1913 r. wieś została zelektryfikowana, wybrukowano główną drogę i obsadzoną ją lipami. Na okolicznych łąkach występują chronione gatunki ptaków.

Idziemy przez wieś brukowaną szosą obsadzoną lipami, aż dotrzemy do kościoła.

Kościół Najświętszego Serca Pana Jezusa. Pierwotny wzmiankowany w 1303 r., kolejny z 1669 r. uległ zniszczeniu. Obecny, współczesny powstał po 2000 r., ze starej budowli pozostał tylko mur z bramą.

Idziemy nadal brukowaną szosą przez Lipki, po prawej mijamy zabytkowy dom nr 91 z poł. XIX w.

Na końcu wsi droga przechodzi w polną, po prawej znajdują się nadodrzańskie łąki.

Docieramy do lasu, gdzie wkraczamy na teren gminy Oława i województwa dolnośląskiego. Idziemy wzdłuż ściany lasu łęgowego (po prawej), w niewielkim zagajniku po lewej znajdują się zarysy fundamentów jakiejś budowli. Opuszczamy las, idziemy drogą polną obsadzoną ciekawą drzewami. Docieramy do szosy z pobliskiej Ścinawy, gdzie idziemy na wprost. Przekraczamy Psarski Potok i osiągamy Ścinawę Polską.

Ścinawa Polska – wieś w gminie Oława, położona nad Odrą. Wzmiankowana w 1291 r. (niektóre źródła podają 1203 r.) Jej oryginalna nazwa Polnisch Steine świadczy o zamieszkiwaniu przez ludność polską, na pocz. XX w. została zmieniona na Odersteine.

Idziemy przez wieś szosą, dwa razy skręcającą pod kątem 90 stopni.

Docieramy nad brzeg Odry, rozdzielającej się na główny bieg, Kanał Młyński i Kanał do Śluzy. Znajduje się tu przystań wodna Marina Oława z Tawerną Kapitańską. W sezonie można stąd popłynąć statkiem do Brzegu.

Idziemy dalej przez wieś, mijamy szkołę i kaplicę św. Jana Chrzciciela, za którą znajduje się już Oława.

Kaplica mszalna śś. Jana Chrzciciela i Andrzeja Świerada powstała w latach 1986-89. Znajduje się tu tablica kamienna, poświęcona przez Jana Pawła II podczas mszy we Wrocławiu w 1983 r.

Idziemy szeroką ul. Portową przez tereny przemysłowe, po prawej mijamy kompleks charakterystycznych wysokich elewatorów, do których biegła niegdyś bocznica kolejowa.

Ulica biegnie wzdłuż kanału, biegnącego przez Śluzę Oława II, którą mijamy na początku ul. Zwierzynieckiej. Za śluzą, na odrzańskiej wyspie znajduje się dawna wieś Zwierzyniec Duży.

Śluza Oława II położona jest na przekopanym skracającym Kanale Oława i posiada wymiary 187,0 x 9,6 m, przy spadzie wynoszącym 4,37 m. Zbudowana została w latach 20. XX w. Nad głową dolną przerzucony jest most o prześwicie 3,72 m.

Idziemy ul. Zwierzyniecką, po lewej mijamy zabytkowy cmentarz komunalny z licznymi nagrobkami i mauzoleami z XIX – początku XX w. W jego południowej części znajduje się cmentarz Armii Radzieckiej z pomnikiem.

Docieramy do zbiegu z ul. Rybacką, gdzie ul. Zwierzyniecka przechodzi w ul. ks. J. Janowskiego. Po lewej mijamy dawny folwark, po prawej ciągnie się kompleks zabytkowych dawnych koszarów z 1. ćw. XIX w., przebudowanych w końcu XIX w. W skład zespołu wchodzą: lazaret, maneż, stajnie i właściwe koszary.

Docieramy do kościoła św. Józefa.

Ewangelicki kościół św. Józefa (pierwotne wezwanie św. Michała) wzniesiono w 1877 r. na potrzeby tutejszego garnizonu wojskowego. Częściowo spłonął 30 maja 2013 r., obecnie znajduje się w odbudowie. Za kościołem ciągnie się duży kompleks koszarowy z końca XIX w. Stacjonował w nim regiment huzarów nr 4 im. Ferdinanda Schilla, zwany – z racji brązowego koloru mundurów – braunen-husaren. Koszary są częściowo zrewitalizowane.

Na skrzyżowaniu z ul. 3 Maja skręcamy w lewo i do razu w prawo w ul. Żołnierza Polskiego. Po lewej znajduje się niewielki park ozdobiony specyficzną rzeźbą. Docieramy do ul. 1 Maja, gdzie skręcamy w prawo (z lewej dochodzi szlak czerwony ze stacji kolejowej).

Docieramy do niewielkiego kościoła św. Rocha.

Kościół św. Rocha wzniesiono w 1604 r. jako kaplicę szpitalną św. Barbary. W 1706 r. kaplica została przebudowana w stylu barokowym. Wewnątrz wystrój z 2. poł. XVIII w. z obrazem Zwiastowanie Johanna Claessensa, ufundowany przez żonę Jakuba Sobieskiego, Jadwigę Elżbietę z Habsburgów, w podziękowaniu za uwolnienie męża z twierdzy w Kőnigstein. Uwięził go tam jego rywal do polskiej korony, August II Sas. W kościele odbywa się także liturgia obrządku bizantyjsko-ukraińskiego. Przy wejściu stoi figura św. Jana Nepomucena z 1706 r.

Za kościołem ul. 1 Maja przechodzi w ul. Brzeską, która skręca łukiem w lewo. Mijamy kilka zabytkowych kamienic (nr 9 i 14) po czym docieramy do rynku w Oławie, gdzie nasza trasa się kończy.

Szlak św. Jakuba Via Regia (boczny) biegnie dalej do Sobociska.

Dodaj komentarz