Szlak św. Jakuba Via Regia Grzybiany – Ziemnice – Legnica

legnica-ul-wroclawska-kaczawa-3

Szlak św. Jakuba Via Regia Grzybiany – Ziemnice – Legnica

Grzybiany – (2,0 km) Ziemnice – (5,4 km) Legnica Piekary – (8,4 km) Legnica

Odcinek Szlaku św. Jakuba Via Regia. Prowadzi przez skraj Wysoczyzny Średzkiej opadającej do doliny Kaczawy. Nawierzchnia asfaltowa. Po drodze pałac w Ziemnicach, cmentarz żydowski i trzy zabytkowe kościoły w Legnicy.


Trasa zaczyna się na głównym skrzyżowaniu w Grzybianach (gm. Kunice), dokąd szlak św. Jakuba Via Regia biegnie z Proszkowa (szlak główny) i Jaśkowic (szlak alternatywny). Biegną tędy też: szlak żółty do Koiszkowa i zielony do Legnickiego Pola. Idziemy szosą w kierunku Ziemnic przez rozbudowujące się osiedla domów jednorodzinnych.


Znajdujemy się na małym grzbiecie na skraju Wysoczyzny Średzkiej, opadającej do doliny Kaczawy. Roztaczają się stąd rozległe widoki na Równinę Jaworską z widocznymi wieżami kościoła w Legnickim Polu, Pogórze Kaczawskie i Karkonosze w tle, na północy widać dolinę dolnej Kaczawy.

Wkraczamy do wsi Ziemnice, z głównego skrzyżowania można podejść w prawo do pałacu.

Ziemnice – wieś w gminie Kunice, wzmiankowana w XIV w. jako osada rybaków, zajmujących się połowami na jeziorze Koskowickim i Kunickim. W XVIII w. tutejszy folwark był własnością rodziny von Stange. Odremontowany pałac pochodzi z XIX w.


Szlak biegnie prosto w kierunku Legnicy ścieżką dla rowerzystów i pieszych, po lewej mijamy rozległe podmiejskie Osiedle Kunice. Opuszczamy Ziemnice i schodzimy w dół do szerokiego obniżenia doliny Kaczawy. Mijamy zabudowania przemysłowe i potok Wierzbiak po czym wkraczamy na teren miasta Legnica.

Idziemy ul. J. Iwaszkiewicza, po lewej znajduje się duże blokowisko Osiedle Piekary, po prawej mijamy obszerny budynek Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, otwartego w 1989 r. Skręcamy w prawo w ul. W. Sikorskiego (po lewej widać współczesny kościół Podwyższenia Krzyża Św.).

Docieramy do głównej ul. Wrocławskiej (szosa Prochowice – Legnica), gdzie skręcamy w lewo. Przekraczamy potok Kopanina, wzdłuż którego ciągnie się zabudowa dawnej wsi Piekary Wielkie, włączonej do Legnicy w 1912 r. Idziemy dalej ul. Wrocławską, mijamy wiadukt linii kolejowej Legnica – Jaworzyna Śl., powstałej w
1856 r.

Docieramy do grekokatolickiej cerkwi Zaśnięcia NMP.

Ludność grekokatolicka znalazła się w okolicach Legnicy w wyniku wysiedlen Akcji Wisła 1947 r. W 1957 r. powstała parafia grekokatolicka, obecna cerkiew Zaśnięcia NMP budowana jest od 1998 r. według projektu Jacka Mermona z Przemyśla.

Idziemy dalej ul. Wrocławską, po lewej znajduje się blokowisko Os. M. Kopernika, po prawej mijamy cmentarz komunalny i znajdujący się za nim dawny cmentarz żydowski.


Cmentarz Komunalny powstał w 1822 r. i od tego czasu był wielokrotnie poszerzany. W latach 1868-69 r. W centralnej części cmentarza powstała kaplica zbudowana wg projektu inspektora Wolffa, poprawionego przez miejskiego radcę budowlanego Johanna Roberta Mendego. W latach 1925-1926 r. Dobudowano do niej przykryte kopułą krematorium oraz budynek administracyjny. W czasie 2. wojny światowej w krematorium palono zwłoki ofiar obozu koncentracyjnego Gross-Rosen w Rogoźnicy, w 1945 r. zostało ono zamknięte. Wtedy też uległa zniszczeniu ogromna większość starych nagrobków. W południowo-wschodniej części cmentarza w 1945 r. urządzono kwaterę poległych żołnierzy Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej, z pomnikiem ufundowanym przez społeczeństwo Legnicy w 1972 r. W 1993 r. przy kaplicy stanął symboliczny pomnik pochowanych tu w latach 1822-1945.

Cmentarz żydowski został założony w 1826 r. koło obecnego kościoła św. Jacka. W 1837 r. przeniesiono go na ul. Wrocławską obok cmentarza komunalnego. W 1877 r. powstał neoromański dom przedpogrzebowy z bożnicą, wzniesiony przez rabina Moritza Landsberga. Cmentarz jako jeden z nielicznych nie uległ zniszczeniu w czasie 2. wojny światowej. Najstarsze macewy pochodzą z lat 1835-38, cmentarz użytkowany jest do dzisiaj.

Zaraz za cmentarzem żydowskim znajduje się dawna zajezdnia tramwajowa.

Wąskotorowe tramwaje elektryczne zaczęły jeździć po Legnicy w 1898 r., wtedy też powstała zajezdnia przy ulicy Wrocławskiej. Obok znajduje się budynek administracyjny z początku XX w. oraz willa zarządu zajezdni przy ul. Cmentarnej z lat 20. XX w. Komunikację tramwajową zlikwidowano w 1968 r., o jej funkcjonowaniu przypomina zabytkowy tramwaj z lat 50. XX w., ustawiony koło zajezdni w 1998 r.


Na światłach schodzimy z głównej szosy, idziemy prosto nadal ul. Wrocławską. Wkraczamy na teren zaniedbanej dzielnicy kamienic, zwanej Kartuzy (Zakaczawie), bohaterki słynnego spektaklu ‚Ballada o Zakaczawiu’. Nazwa wzięła się od ufundowanego w latach 1423-24 klasztoru kartuzów, rozebranego po 1548 r. W ulicy widać resztki dawnego torowiska tramwajowego. Na skrzyżowaniu z ul. Rzemieślniczą można podejść w lewo do kościoła Św. Trójcy.

Neogotycki kościół Św. Trójcy zbudowano w latach 1904-08 wg projektu Alexisa Langera z Wrocławia jako drugi katolicki kościół w mieście. Ma plan krzyża łacińskiego, elewacja zachodnia posiada 55-metrową wieżę. Wnętrze halowe, podzielone na trzy nawy przez rzędy smukłych filarów. Nawa główna nakryta sklepieniem sieciowo-gwiaździstym, nawy boczne – przeskokowym.

Wracamy na ul. Wrocławską, na skrzyżowaniu przed Kaczawą po prawej widać kościół św. Jacka.

Neogotycki kościół św. Jacka został zbudowany przez ewangelików w latach 1904-08 i poświęcony cesarzowi Fryderykowi III. Kościół na planie krzyża łacińskiego powstał na miejscu dawnego kościoła i klasztoru kartuzów, wg projektu Friedricha Hossfelda. Na otwarciu świątyni obecny był cesarz Wilhelm II. Wieża ma wysokość 73 m, zachował się na niej zabytkowy dzwon. W 1945 r. kościół służył wojskom radzieckim jako stajnia. Po remoncie w 1972 r. został siedzibą parafii, a od 2002 r. lokalnym sanktuarium św. Jacka.


Przekraczamy Kaczawę mostem z figurą św. Franciszka Ksawerego.

Most na Kaczawie powstał w tym miejscu już w XV w. Obecny pochodzi z 1881 r. i był przebudowany w latach 80. XX w. oraz w 2010 r. Ok. 1750 r. ustawiono tu figurę św. Franciszka Ksawerego, zniszczoną przez wandali w 2004 r. Obecnie na moście stoi kopia, oryginalna rzeźba znajduje się w Lapidarium w Muzeum Miedzi.


Skręcamy w lewo w ul. H. Jordana, po lewej mijamy Szkolne Schronisko Młodzieżowe z tablicą na temat szlaku św. Jakuba.

Skręcamy w prawo w ul. Zieloną, po lewej znajduje się zabytkowy budynek II LO, dawna Szkoła Ludowa z 1898 r., położona w Parku Miejskim.

Skręcamy w prawo w al. Orła Białego, po lewej widać okazałe kamienice, położone przy ul. Witelona. Na światłach skręcamy w lewo w ul. Wrocławską i wkraczamy na teren legnickiego Starego Miasta.

Ulica doprowadza nas do pl. Klasztornego, gdzie po prawej znajduje się dawny kościół św. Maurycego.

Książę Bolesław II Rogatka ufundował tu w 1277 r. klasztor Dominikanów z kościółem Św. Krzyża, w którym znajdował się grób fundatora. W 1526 r. obiekt przejęły Benedyktynki. Obecny kompleks klasztoru i kościoła św. Maurycego. powstał w latach 1700–23 wg projektu J. Scheerhofera. Po sekularyzacji w 1810 r. w klasztorze umieszczono szkołę, a kościół podzielono na dwie kondygnacje. W 1888 r. budynek kościoła przebudowano na aulę szkolną, salę gimnastyczną i muzeum. Klasztor został wtedy rozebrany, na jego miejscu powstał obecny budynek szkoły ze skrzydłem południowym z 1909 r. Obecnie mieści się tu I LO im. T. Kościuszki. Fasada zwieńczona jest figurami św. Piotra i Pawła. Portal z kartuszem inskrypcyjnym i rzeźbami św. Benedykta, Maurycego i Scholastyki.


W tym miejscu kończy się nasza trasa, Szlak św. Jakuba Via Regia biegnie dalej do Wilczyc.

Dodaj komentarz