Szlak zielony Kąty Wrocławskie – Sośnica – Małkowice

img_2626

Szlak zielony Kąty Wrocławskie – Sośnica – Małkowice (9,3 km)

Kąty Wrocławskie – (2,6 km) Sośnica – (4,6 km) Sadkówek – (6,1 km) Sadowice – (9,3 km) Małkowice

Początkowy odcinek szlaku zielonego Kąty Wrocławskie – Uraz. Biegnie płaskim terenem Doliny Bystrzycy na pograniczu Równiny Wrocławskiej i Wysoczyzny Średzkiej. Nawierzchnia mieszana, ulice asfaltowe i drogi leśno-polne. Po drodze kościół i rynek w Kątach Wrocławskich, kościół i pałac w Sośnicy, lasy łęgowe nad Bystrzycą oraz kościół i pałac w Małkowicach.


Szlak zaczyna się na stacji w Kątach Wrocławskich, położonej na linii kolejowej Wrocław – Wałbrzych – Jelenia Góra.

Stacja Kąty Wrocławskie położona jest na linii Wrocław – Wałbrzych, której pierwszy odcinek do Świebodzic otwarty został w 1842 r. Linia została zelektryfikowana w 1928 r., niestety całość wyposażenia wywieziono do ZSRR w 1945 r., ponownej elektryfikacji dokonano w 1965 r. Niedawno odnowiono peron stacyjny z wiatą, na remont czeka jeszcze klasycystyczny budynek dworca z lat 1867-70. Obok znajduje się mała wieża ciśnień z lat 20. XX w.


Idziemy ul. 1 Maja, którą prowadzi ruchliwa szosa nr 346 Środa Śląska – Oława, mijamy po prawej neorenesansowy pałacyk (nr 71) z ok. 1910 r., przed wojną znajdowała się tu siedziba Śląskiej Szkoły Doradców Budowlanych, po 1945 r. biura POM, obecnie własność prywatna. Idziemy obok Szkoły Podstawowej nr 1, na skrzyżowaniu z szosą nr 347 widać po prawej modernistyczną wieżę ciśnień z 1934 r.

Docieramy do starówki, opuszczając główną szosę, idziemy nadal ul. 1 Maja i skręcamy w lewo w ul. gen. W. Sikorskiego, którą docieramy do kościoła śś. Piotra i Pawła.

Kościół śś. Piotra i Pawła, pierwotny wzmiankowany w 1301 r., aczkolwiek w szczycie portalu kruchty widnieje data 1101. Obecny późnogotycki z ok. 1500 r., zakrystia i kruchta z 1520 r. Od 1632 r. przez krótki czas należał do ewangelików. W 1853 r. na wieży powstała neogotycka galeria z krenelażem, zmieniona w 1910 r. na wieżyczki, w k. XIX w., zbudowano kaplicę Św. Krzyża. Trójnawowy z trójbocznie zamkniętym prezbiterium i masywną wieżą od zachodu, nakryty sklepieniem gwiaździstym. Wewnątrz ołtarz główny z 1879 r. autorstwa Karola Buhla z obrazem MB przywiezionym z Tłumacza koło Stanisławowa, poza tym barokowe rzeźby z lat 1730-1750 i gotyckie: Maryja z Dzieciątkiem z ok. 1410 r. oraz św. Marcin i św. Jan Chrzciciel z 1470 r. Przed bramą cmentarną figura św. Jana Nepomucena z 1738 r. fundacji kolatora biskupiego Jana Kriegiera, przed kościołem kolumna maryjna z 1896 r. Obok zachowany fragment dawnych murów miejskich, dolne partie z XIV w., wyższe z 1587 r. Na cmentarzu mogiły żołnierzy polskich, radzieckich oraz ofiar marszu śmierci. Plebania z 1838 r.


Ul. gen. W. Sikorskiego docieramy na Rynek.

Na środku rynku stoi ratusz. Pierwotny spłonął w 1624 r., zachowała się z niego renesansowa wieża z 1613 r. Obecny powstał w latach 1876-79, posiada plan prostokąta z wewnętrznym dziedzińcem ze studnią. Po remoncie w latach 1933-34 usunięto część wystroju elewacji, obecnie siedziba UMiG. Od wschodu przylega renesansowa wieża z zegarem, 36 m wys., prostokątna dołem, przechodząca w ośmiobok i zwieńczona barokowym hełmem. W północnej ścianie tablice herbowe wrocławskich biskupów: Hansa von Reibnitz (1613), Karola austriackiego i Jana Scultetusa (1604-1613). Na górze cztery figury lwów, trzymających tarcze i zegar. Przed ratuszem stoi pomnik 700-lecia założenia miasta.


Większość kamienic neoklasycystyczna z XIX/XX w. Zachowały się również barokowe z XVIII w. (Rynek 35). W Rynku nr 26 kamienica z k. XIX w. z orłem niemieckim i herbem Kątów, mieściło się tu wydawnictwo lokalnej gazety. We wschodniej pierzei apteka z lat 1906-10.
Obok ratusza stoi kościół ewangelicki. Pierwszy powstał ok. 1600 r., jednak z nakazu biskupa wrocławskiego szybko go rozebrano. Obecny klasycystyczny powstał na rynku wg planów Karla Friedricha Schinkla i projektu G. A. Freya w latach 1834-36, miał nawiązywać do świątyni greckiej. Po 1945 r. siedziba kina, obecnie znajdują się tu sklepy i Regionalna Izba Pamięci, prowadzona przez Stowarzyszenie Miłośników Ziemi Kąckiej. Zwiedzić można także parter wieży ratuszowej, mieszczący niegdyś więzienie.

Z Rynku skręcamy w lewo w ul. Magistracką a obok budynku Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w prawo w ul. Zwycięstwa.

W miejscu tym istniał zamek, wzmiankowany w 1293 r., spłonął on w 1624 r. i nie został już odbudowany. Na miejscu dziedzińca w 1851 r. zbudowano browar z parkiem i letnią restauracją, obecnie ośrodek kultury. Za nim można dostrzec zarys murów grodu o wymiarach 60 x 38 m.

Idziemy alejką przez Park Miejski, położony na terenie Parku Krajobrazowego Dolina Bystrzycy. Po prawej mijamy Stadion Miejski, park obejmuje lasy łęgowe w dolinie Bystrzycy. Przekraczamy kładką rzekę i opuszczamy teren miasta Kąty Wrocławskie. Wychodzimy z lasu, pokonujemy skarpę na skraju doliny i wkraczamy do wsi Sośnica.


Sośnica wzmiankowana była w 1244 r., istniał wtedy kościół. W latach 1248-1287 własność Michała von Schosnitz, późniejszego kasztelana wrocławskiego. Od 1302 r. w kościele odbywały się odpusty, przyciągające pielgrzymów. Od 1312 r. własność von Parchwitzów, od ok. 1338 r. do 1403 r. von Reichenbachów, w XV w. często zmieniała właścicieli. Od 1484 r. do poł. XVII w. podlegała von Prockendorfom, od 1740 r. własność Jana Franciszka von Roye, od 1777 r. von Saurmów z Samotworu, od 1846 r. Immerwahra, od 1857 r. Walkhoffa, który postawił cukrownię, szybko zlikwidowaną. W 1916 r. wieś przejął hr. Wichelhaus.

Po lewej znajduje się kościół Podwyższenia Krzyża Św. po prawej kompleks zabudowań folwarcznych, należących do pałacu.

Kościół Podwyższenia Krzyża Św., pierwotny istniał już w 1244 r., obecny gotycki z k. XIII w. (prezbiterium i mury nawy), w 1487 r. powstały zakrystia i sklepienia nawy, w 1504 r. wieża, w 1619 r. kruchta południowa. W 1776 r. Maria Józefina von Würz und Burg, pod wrażeniem pielgrzymki do Rzymu, wybudowała Kaplicę Świętych Schodów, na wzór bazyliki Św. Jana na Lateranie, dostawiono wtedy nową kruchtę. Wewnątrz kościoła sklepienie krzyżowo-żebrowe i barokowe wyposażenie z XVII-XVIII w.: ołtarz główny z 1714 r., Święte Schody kryjące relikwie (część gwoździa z Krzyża Chrystusa, prawej ręki św. Anny, włókno z chusty Św. Weroniki), z malowidłami Kinastów. Poza tym 2 epitafia i 11 płyt nagrobnych, w nawie głównej tablica fundacyjna Hansa von Prockendorf i żony z 1487 r. W fasadzie wieży podobna tablica fundacyjna. Na murach zewnętrznych zespół renesansowych i manierystycznych płyt nagrobnych: Henryka von Schindel (zm. 1584) z rodziną, Franciszka von Waldau (zm. 1616) z żoną, dzieci z rodziny von Prockendorf (1616-21), Henryka von Kreckwitz (zm. 1581), Hansa von Falckenhain (zm. 1587) z żoną i tablica Ludwika Scholtza z 1918 r., poległego w 1. wojnie światowej. Na cmentarzu późnobarokowa kaplica grobowa z 1783 r., ufundowana przez Gottloba Albrechta von Saurmę dla żony Marii Franciszki Ernestyny. Nad bramą boczną figura św. Jana Nepomucena. Obok budynek dawnej szkoły katolickiej (nr 15) z lat 1886-1889.


Pałac, pierwotny z ok. 1637 r., powstał dla Gottharda von Prockendorf, spłonął w 1751 r. Obecny zbudował Jan Franciszek von Roye przed 1810 r., w 1857 r. dobudowano ryzalit, całość przebudował ok. 1890 r. w stylu neobarokowym Friedrich von Walkhoff, obecnie własność Agencji Nieruchomości Rolnych. Obok folwark z lat 1875-80, w którym niegdyś znajdowały się browar i cukrownia.

Skręcamy w lewo w uliczkę, po prawej mijamy gospodę (nr 15a) z 1909 r., obecnie pełniącą funkcję plebanii, po lewej dom nr 25 z 1777 r., przebudowany w poł. XIX w. Skręcamy w lewo w główną szosę nr 347 Kąty Wrocławskie – Wrocław. Na skraju wsi ponownie skręcamy w lewo w ul. Parkową i prosto w drogę gruntową, biegnącą koło cmentarza. Wkraczamy w lasy łęgowe w dolinie Bystrzycy, idziemy dłuższy czas groblą przez podmokły teren, pełen oczek wodnych i rozlewisk. Wokół rośnie stary las dębowy, szczególnie pięknie tutaj wiosną i jesienią. Po dłuższej chwili skręcamy w prawo, opuszczamy las i podchodzimy lekko ponownie do głównej szosy w przysiółku Sadkówek.

Na głównym skrzyżowaniu skręcamy w boczną szosę w lewo, idziemy skrajem doliny do przejazdu kolejowego na linii Wrocław – Wałbrzych. Wkraczamy do Sadowic, idziemy przez wieś ul. Kolejową.

Sadowice wzmiankowane były w 1250 r. pod nazwą Sadova, jako własność augustianów na Piasku we Wrocławiu. Od ok. 1598 r. własność von Saurmów, od pocz. XVIII w. von Posadowskych, w 1795 r. rodziny von Pachaly, na pocz. XIX w. wróciła do von Saurmów. Później własność von Stoschów i Schachtów. Ok. 1902 r. przejął ją Gustaw von Johnston.

Na skrzyżowaniu z ul. Szkolną mijamy po lewej budynek dawnej szkoły z pocz. XX w., można tu również skręcić w lewo i dotrzeć do pałacu.


Pałac, pierwotny wzmiankowany w 1574 r., obecny klasycystyczny zbudował po 1798 r. Gottlob Albrecht von Saurma. W latach 1903 i 1914 rozbudowany o dwa skrzydła boczne. Obecnie siedziba Zakładu Poprawczego. Obok folwark z XIX/XX w. i XIX-wieczny park angielski. W lesie na północ od pałacu grobowiec Gustawa von Johnstona.

Idziemy ul. Nowe Osiedle obok boiska, na ostrym skręcie biegnącej do Sadkowa szosy kierujemy się w drogę polną prosto. Skręcając w lewo możemy dotrzeć do ruin klasycystycznego mauzoleum Saurmów z 1820 r. Idziemy błotnistą drogą, mijając krzyż przydrożny i starorzecze Bystrzycy, której dolina ciągnie się po lewej. Docieramy do Małkowic.

Małkowice wzmiankowane były w 1255 r. w dokumencie ks. Henryka III Białego, w 1287 r. istniał już kościół. W 1310 r. lokowano je na prawie niemieckim. Od 2. poł. XVII w. własność rodu von Oberg, od 1796 r. Silbersteinów, od pocz. XX w. do 1945 r. Steuerów. W Małkowicach mieszka i tworzy malujący na drewnie i płótnie Janusz Łozowski.

Idziemy ul. Polną do głównego skrzyżowania z figurą św. Antoniego Padewskiego z 1735 r. Skręcamy w lewo w ul. Główną, którą biegnie szosa z Sadkowa. Osiągamy centrum wsi, po prawej znajduje się kościół Trójcy Św., po lewej pałac.


Kościół Św. Trójcy, wzmiankowany w 1287 r., obecny gotycki z pocz. XV w. Jednonawowy z trójbocznie zakończonym prezbiterium, wieża z hełmem barokowym. Wewnątrz sklepienia krzyżowo-żebrowe, w prezbiterium gotyckie zworniki. Ołtarz główny barokowy z 1680 r. z rzeźbą Ukrzyżowanie z 1730 r. Ołtarze boczne MB i św. Józefa oraz organy barokowe. W nawie głównej płyta nagrobna Absaloma Swobsdorfa (zm. 1494), popiersie Kaspra Henryka von Oberg (zm. 1679), dwa neoklasycystyczne nagrobki męża i syna Karoliny Henryki von Oberg, oraz jej epitafium (zm. 1796). Na murach zewnętrznych epitafium Hansa Ernesta von Clausnitz und Treschen (zm. 1712 r.) i jego żony Heleny, obok zniszczony grobowiec Steuerów. Do kościoła prowadzi renesansowa brama ze śląską attyką w zwieńczeniu. Na północ od kościoła stoi figura św. Jana Nepomucena z 1730 r.

Klasycystyczny pałac pochodzi z k. XIX w. W skład zabudowań folwarcznych wchodzą: oficyna, stajnia i wozownia z XIX w.

Tutaj kończy się opisywana trasa, szlak zielony prowadzi dalej do Wrocławia Leśnicy.

Dodaj komentarz