Byczyna to małe miasto (4 tys. mieszkańców) położone w powiecie kluczborskim, na pograniczu Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, Równiny Oleśnickiej i Wysoczyzny Wieruszowskiej, siedziba gminy o powierzchni 182,89 km², liczącej 10 tys. mieszkańców. Miasto leży przy ważnym szlaku komunikacyjnym, Poznań – Katowice, którym prowadzą droga krajowa nr 11 i linia kolejowa. Droga wojewódzka nr 487 prowadzi do Gorzowa Śląskiego. Nazwa miasta pochodzi od staropolskiego wyrazu „byczyna” – miejsca hodowli i wypasu byków. Według zapisków Jana Długosza, w latach 1041-52 Byczyna była siedzibą sufraganii biskupiej, która potem została przeniesiona do Wrocławia. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Byczyna, Wysoczyzna Wieruszowska miasta, mury obronne

Miasto powiatowe (56 484 mieszkańców) w województwie śląskim, położone w Kotlinie Raciborskiej, nad Odrą. Węzeł komunikacji drogowej, przebiega tędy droga krajowa Kędzierzyn-Koźle – Chałupki, drogi wojewódzkie wiodą z Raciborza do: Racławic Śląskich, Głubczyc, Opawy, Krzanowic, Rybnika, Rzuchowa, Gliwic i Nędzy. Przez miasto przebiega linia kolejowa z Kędzierzyna-Koźla do Bohumina, linia do Głubczyc czynna jest tylko w ruchu towarowym. Racibórz jest jedną z historycznych stolic Górnego Śląska, Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Kotlina Raciborska, Miasto Racibórz miasta, Nepomucen, zamki

Miasto (ok. 2 763 mieszkańców) w powiecie raciborskim, położone na Płaskowyżu Głubczyckim, przy szosie Racibórz – Chuchelná i nieczynnej linii kolejowej z Raciborza. W 1925 r. na terenie miasta odkryto cmentarzysko kultury łużyckiej. W 1265 r. kr. czeski Przemysław Ottokar II nadał osadzie prawa miejskie, zatwierdzone w 1313 r. przez Jana Luksemburczyka. Miasto rozkwitało dzięki położeniu na trakcie handlowym z Raciborza do Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Krzanowice, Płaskowyż Głubczycki miasta

Miasto (5858 mieszkańców) w powiecie raciborskim, położone w Kotlinie Raciborskiej, nad rzeką Rudą, przy szosie z Kędzierzyna-Koźla do Rud i Raciborza i linii kolejowej Kędzierzyn-Koźle – Racibórz. Wzmiankowana w 1461 r., kiedy zarządca ks. raciborskiego Octavian Seger von Segenberg założył tu osiedle hutnicze, kuźnicę z dymarkami do wytapiania rudy, tartak i warsztat wyrobu gontów. W 1646 r. powstała kaplica św. Marii Magdaleny fundacji hr. Jerzego Oppersdorfa, 5 razy na rok nabożeństwa odprawiał w Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Kuźnia Raciborska, Kotlina Raciborska miasta, Nepomucen

Miasto (6828 mieszkańców) w powiecie opolskim, położone na Równinie Niemodlińskiej, nad rzeką Ścinawą, przy szosie Opole – Nysa, od której odchodzi droga do Korfantowa i towarowej linii kolejowej Szydłów – Gracze. Założony prawdopodobnie w X w. jako osada targowa, podobno w czasie podróży zatrzymał się tu św. Wojciech. W źródłach wzmiankowane w 1224 r., w 1283 r. uzyskało od ks. Kazimierza prawa miejskie. W latach 1313-1460 siedziba ks. niemodlińskiego. Od 1779 r. własność hr. Praschmów. Na pocz. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Niemodlin, Równina Niemodlińska miasta, zamki

Miasto (2691 mieszkańców) w powiecie opolskim, położone na Równinie Niemodlińskiej, przy skrzyżowaniu szos Opole – Biała – Prudnik i Wawelno – Zimnice Wielkie. Wzmiankowane w 1250 r., od XVI w. było ośrodkiem rozległych dóbr hr. Prószkowskich, którzy nadali miejscowości w 1560 r. prawa miejskie. Rozwijało się tu hutnictwo rud darniowych, w latach 1763 – 1853 działała manufaktura fajansów. W 1769 r., po śmierci ostatniego z Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Prószków, Równina Niemodlińska miasta, muzea, Nepomucen, zamki

Miasto w powiecie opolskim, położone na Równinie Opolskiej, nad Małą Panwią, przy szosie i linii kolejowej Opole – Częstochowa, boczne szosy prowadzą do Bierdzan i Kolonowskiego. Nazwa pochodzi od imienia młynarza, mieszkającego nad Małą Panwią w poł. XVII w. W miejscu tym, między wsiami Krasiejów i Schodnia, władze pruskie postanowiły w 1754 r. ulokować hutę żelaza Małapanew. Do 1780 r. podlegała ona zwierzchnictwu Izby Wojenno-Dominalnej, potem przeszła w zarząd Wyższego Urzędu Górniczego we Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Ozimek, Równina Opolska miasta

Miasto w powiecie oleśnickim, położone na Równinie Oleśnickiej, przy linii kolejowej Wrocław – Kluczbork i skrzyżowaniu szos Oleśnica – Namysłów i Bierutów – Oława. W 1. poł XIII w. powstała tu osada, leżąca na trakcie handlowym Wrocław – Kraków, wzmiankowana w 1214 r. Ok. 1250 r. miała miejsce pierwsza lokacja na prawie niemieckim, następnej dokonał ks. Henryk III wrocławski w 1266 r. W 1294 r. miasto objął we władanie ks. Henryk III głogowski, od 1309 r. znajdowało się w obrębie księstwa oleśnickiego. W Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Bierutów, Równina Oleśnicka miasta, ruiny kościołów, zamki

Miasto w powiecie oleśnickim, położone we Wzgórzach Sycowskich, przy szosie Wrocław – Oleśnica – Kępno – Warszawa i nieczynnej linii kolejowej Oleśnica – Kępno. Lokalne szosy biegną do Ostrzeszowa i Twardogóry. Miasto lokowane pod nazwą Wartenberg na miejscu słowiańskiej osady Syców, prawdopodobnie już przed 1276 r. przez ks. wrocławskiego. Osadzono tu kolonistów z Frankonii. W 1287 r. wzmiankowano Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Syców, Wzgórza Twardogórskie miasta, muzea, synagogi, wieże widokowe

Miasto w powiecie oleśnickim, położone we Wzgórzach Twardogórskich, przy szosie i linii kolejowej Oleśnica – Ostrów Wielkopolski. Wzmiankowane w XII w., na pocz. XIV w. prawdopodobnie lokowane, od ok. 1340 r. siedziba kasztelanii, posiadająca prawa targowe. Położone w księstwie oleśnickim, później powiecie sycowskim, przy granicy Śląska i Wielkopolski, wielokrotnie niszczone. Zamek książąt oleśnickich z XIV w. spłonął w XVIII w. W 1530 r. zakupione przez von Maltzana z Sycowa, w 1549 r. religią panującą stał się Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Międzybórz, Wzgórza Twardogórskie miasta

Miasto powiatowe (14700 mieszkańców) w południowej Wielkopolsce, leży na Wysoczyźnie Wieruszowskiej, nad rzeką Niesobem. Krzyżują się tu drogi krajowe nr 8 Wrocław – Warszawa i nr 11 Bytom – Poznań, istnieje węzeł kolejowy na skrzyżowaniu linii Katowice – Poznań i Oleśnica – Herby Nowe. Linie do Oleśnicy i Namysłowa obecnie są nieczynne. Odkryto tu ślady osadnictwa z epoki brązu (znaleziska na Górze Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Kępno, Wysoczyzna Wieruszowska miasta, synagogi, zabytkowe stacje kolejowe

Miasto powiatowe (10 tys. mieszkańców) w województwie opolskim, położone nad rzeką Stobrawą, przy szosie i linii kolejowej Kluczbork – Lubliniec. Znaleziono tutaj ślady osadnictwa z epoki neolitu. Wzmiankowane w dokumencie biskupa Wawrzyńca z 1226 r. jako gród kasztelański. Przed 1292 r. lokowano miasto na prawie niemieckim, zajęte później przez książąt opolskich. W 1395 r. istniały już mury miejskie, w 1450 r. książę niemodlińsko-strzelecki Bernard przeniósł tu swoją Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Olesno, Wyżyna Woźnicko-Wieluńska cmentarze żydowskie, kościoły drewniane, miasta, Nepomucen

Miasto (8,2 tys. mieszkańców) w powiecie oleskim, położone na Wyżynie Woźnicko-Wieluńskiej nad rzeką Prosną, która niegdyś biegła granica Śląska i Ziemi Wieluńskiej. Miejscowość wzmiankowana jako Michałów w 1260 r. W 1392 r. król Władysław Jagiełło wystawił przywilej, na mocy którego Piotr Kowalski herbu Wierusz założył miasto Praszka, przy przeprawie przez Prosnę. W XV w. wytapiano tu żelazo z rudy darniowej, w 1620 r. ustanowiono cechy. W XVII-XVIII w. doszło do zahamowania rozwoju miasta, najazd szwedzki i wojna północna spowodowały znaczne zniszczenia. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Praszka, Wyżyna Woźnicko-Wieluńska cmentarze żydowskie, miasta, Nepomucen, synagogi

Miasto (4 tys. mieszkańców) w powiecie oleskim, położone na pograniczu Równiny Opolskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej. Legenda mówi, że w 984 r. zatrzymał się tu św. Wojciech w drodze do Krakowa. Dobrodzień wzmiankowano w 1267 r. Prawa miejskie nadał ks. Władysław Opolczyk w 1374 r. W końcu XIV w. miasto przeszło na własność rycerza Władysława Jagiełły Spytka z Melsztyna, później zajęli je książęta niemodlińscy, później opolscy (do 1532 r.). W XV-XVI w. właścicielami miasta byli Kranczkowscy, Posadowscy i Jaroccy. Anna Jarocka z domu von Gaschin (1612-1648), stale Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Dobrodzień, Równina Opolska, Wyżyna Woźnicko-Wieluńska dwory, kościoły drewniane, miasta, muzea, Nepomucen

Miasto powiatowe (26 tys. mieszkańców), w północnej części województwa opolskiego, leży na pograniczu Równiny Opolskiej i Wyżyny Woźnicko-Wieluńskiej, nad rzeką Stobrawą. W 1253 r. zakon Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, otrzymał od księcia wrocławskiego Henryka III przywilej lokacyjny dla miasta. Wg innych źródeł miasto lokował w 1274 r. książę wrocławski Henryk IV Probus. Od 1293 r. Kluczbork należał do księstwa głogowskiego, od 1312 r. do oleśnickiego, od 1323 r. był w księstwie legnicko – Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Kluczbork, Równina Opolska miasta, muzea, wieże widokowe, zamki