Miasto powiatowe (24 tys. mieszkańców) w Wielkopolsce, położone na południe od Poznania przy szosie i linii kolejowej Poznań – Wrocław. Osada targowa wzmiankowana w XII w., nazwa pochodzi od rośliny bagiennej, rosnącej w podmokłej dolinie Obry. Lokacja na prawie polskim miała miejsce w 2. poł. XIII w. W 1296 r. miasto przeszło z rąk książąt wielkopolskich w granice Księstwa Głogowskiego, w 1332 r. wróciło do Polski i zostało miastem królewskim. W 1400 r. Władysław Jagiełło dokonał lokacji na prawie Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Kościan, Równina Kościańska klasztory, miasta, Nepomucen, wiatraki

Miasto (5200 mieszkańców) w powiecie kościańskim, położone na północ od Kościana przy linii kolejowej Wrocław – Poznań. Dawna osada targowa, wzmiankowana jako miasto w 1399 r. Nazwa pochodzi od nazwiska “Czempa”. Rolnicze miasteczko uzyskało potwierdzenie przywilejów w 1561 r., rok później uzyskało prawo urządzania czwartkowych targów i 4 jarmarków rocznie. W XIX w. rozwinął się przemysł, w 1856 r. doprowadzono linię kolejową Wrocław – Poznań, w 1885 r. powstało odgałęzienie do Śrema. W 1906 r. powstał Bank Spółdzielczy. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Czempiń, Równina Kościańska miasta, pałace

Miasto (61 tys. mieszkańców) leżące nad Ostrawicą na historycznym pograniczu Śląska Cieszyńskiego i Moraw. Powstałe z połączenia dwóch ośrodków miejskich: śląskiego Frydka i morawskiego Mistka. Poprzednikiem Frydka jest targowa osada Jamnice, wzmiankowana w 1305 r. Miasto Frydek założył ok. 1330 r. ks. Kazimierz I na granicy Ks. Cieszyńskiego. Mistek wzmiankowany był w 1267 r. jako osada targowa Frydberk, zniszczony pod koniec XIV w. i założony na nowo już z obecną nazwą. W 1402 r. ks. Przemysław I Noszak kupił je od Państwa Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Śląsk Cieszyński (Zaolzie) miasta, muzea, Nepomucen, zamki

Miasto (38 tys. mieszkańców) położone nad Olzą, przy szosie i linii kolejowej Czeski Cieszyn – Żylina. Wzmiankowane jako wieś w 1444 r., w 1839 r. powstała tu największa na Śląsku Cieszyńskim huta żelaza, która znacznie się rozbudowała po doprowadzeniu w 1871 r. Kolei Koszycko – Bogumińskiej. Miejscowość zaczęła się wtedy gwałtownie rozwijać. W 1920 r. Trzyniec wszedł w granice Czechosłowacji, mimo że 70% ludności stanowili Polacy, w 1931 r. miejscowość otrzymała prawa miejskie. Po wojnie miasto Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Śląsk Cieszyński (Zaolzie) miasta

Duże miasto (310 tys. mieszkańców), położone na pograniczu historycznych Moraw i Śląska, u zbiegu Odry i Ostrawicy. Największy ośrodek przemysłowy Republiki Czeskiej, centrum górnictwa, hutnictwa i przemysłu chemicznego. Lokacji miasta pod nazwą Morawska Ostrawa dokonał w 1267 r. biskup ołomuniecki Bruno. W końcu XIV w. weszła w skład dóbr hukwaldzkich. Ostrawa była małym miasteczkiem, ludność zajmowała się rzemiosłem. W 1763 r. Jan Augustin odkrył w okolicy znaczne złoża węgla kamiennego, który zaczęto wydobywać w latach 80. XVIII w., co spowodowało gwałtowny rozwój Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Śląsk Cieszyński (Zaolzie) miasta, muzea, wieże widokowe

Miasto (63,5 tys. mieszkańców), położone na historycznym Śląsku Cieszyńskim, nad rzeką Olzą, tuż przy granicy z Polską. Jeden z głównych ośrodków górnictwa w Republice Czeskiej. Powstało z połączenia miast Karwina i Frysztat oraz wsi Darków, Raj i Stare Miasto. Frysztat został założony ok. 1305 r., prawa miejskie uzyskał przed 1327 r., stając się jednym z najważniejszych ośrodków Księstwa Cieszyńskiego. W XIX w. nastąpił gwałtowny rozwój górnictwa i przemysłu hutniczego w okolicy miasta. Po podziale Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Śląsk Cieszyński (Zaolzie) miasta, pałace

Miasto w powiecie oleśnickim, leży u północnych stóp Wzgórz Twardogórskich, przy szosie Syców – Milicz i linii kolejowej Oleśnica – Ostrów Wielkopolski. Pierwotnie osada targowa na szlaku handlowym z Wrocławia do Poznania. Wg legendy nazwa miasta powstała od twardego oporu, który stawili mieszkańcy Tatarom w 1241 r., chociaż bardziej prawdopodobne jest topograficzne pochodzenie nazwy. Prawa miejskie Twardogóra otrzymała od ks. Henryka III Głogowskiego 1 sierpnia 1293 r., od pocz. XIV w. weszła Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Twardogóra, Wzgórza Twardogórskie miasta, pałace

Skoczów to najstarsze miasto (14700 mieszkańców) nad górną Wisłą. W pobliskim Międzyświeciu istniała osada kultury łużyckiej z ok. V w. p.n.e., a później grodzisko Gołęszyców z VII-IX w. Pierwsza pisemna wzmianka o Skoczowie pochodzi z 1327 r., powstała wtedy drewniana warownia obronna. W 1470 r. książę cieszyński Kazimierz II odnowił i rozszerzył przywileje miejskie Skoczowa, po 1531 r. powołano do życia cechy, z najbardziej znanym garncarskim, w 1550 r. miasto uzyskało prawo do warzenia piwa. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Skoczów, Pogórze Śląskie miasta, muzea, Nepomucen

Miasto (26 tys. mieszkańców), położone w kraju morawsko-śląskim w Republice Czeskiej. Położone na lewym brzegu Olzy dzielnice Saska Kępa, Kamieniec i Brandys pełniły funkcję przemysłowego przedmieścia Cieszyna. Rozwinęły się znacznie po zbudowaniu w latach 1869-71 kolei koszycko-bogumińskiej i powstaniu na ich terenie dworca kolejowego. W kolejnych latach powstały gazownia, drukarnia Prochaski, w 1911 r. uruchomiono linię tramwajową. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Śląsk Cieszyński (Zaolzie) miasta, muzea, synagogi

Cieszyn to jedno z najbardziej malowniczych miast w Polsce, położone nad rzeką Olzą, przy granicy polsko-czeskiej. Historyczna stolica Śląska Cieszyńskiego liczy obecnie 35,5 tys. mieszkańców i stanowi siedzibę władz powiatowych. Cieszyńska starówka zachowała liczne cenne zabytki, świadczące o bogatej historii tego wielokulturowego regionu. Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Miasto Cieszyn, Pogórze Śląskie cmentarze żydowskie, klasztory, miasta, muzea, Nepomucen, pałace, ruiny zamków, wieże widokowe

Miasto na prawach powiatu (110 tys. mieszkańców), trzecie pod względem liczby ludności w województwie dolnośląskim, położone na Równinie Legnickiej nad Kaczawą.
Istniała tu osada kultury unietyckiej, a w VIII w. gród obronny plemienia Trzebowian. Miejscowość wzmiankowana w dokumencie Bolesława Kędzierzawego z 1149 r. W 1241 r. pod Legnicą rozegrała się słynna bitwa z Mongołami. W 1248 r. książę Bolesław II Rogatka ustanowił Legnicę stolicą księstwa, które istniało do Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Miasto Legnica, Równina Legnicka i Chojnowska klasztory, miasta, muzea, Nepomucen, pałace, zamki

Miasto położone w Dolinie Odry, na granicy z Równiną Wrocławską. Wzmiankowane w 1253 r., kiedy nadano je wrocławskiemu szpitalowi św. Elżbiety. Najpóźniej w 1323 r. dobra przeszły w ręce Krzyżowców z Czerwoną Gwiazdą, którzy posiadali je do 1810 r. Wieś została zniszczona w czasie wojny 30-letniej, odbudowano ją w latach 1649-52. W latach 1675 i 1792 dotykał ją pożar, 1578, 1785 i 1997 to daty wielkich powodzi. W 1810 r. majątek przeszedł w ręce pruskiego skarbu Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Siechnice, Równina Wrocławska krzyże pojednania (błędnie: krzyże pokutne), miasta

Małe miasto (4500 mieszkańców) w powiecie krotoszyńskim, położone na Wysoczyźnie Kaliskiej na pograniczu Wielkopolski i Dolnego Śląska. Osada wzmiankowana w 1266 r. kiedy książę poznański Bolesław Pobożny nadał ją biskupowi wrocławskiemu Tomaszowi. W 1267 r. lokowano miasto na prawie średzkim, z rynkiem w kształcie kwadratu (Pl. Kościuszki). W XVI w. właścicielką była Anna Jutroska. W 1633 r. Zduny kupił Piotr Sieniuta, bogaty magnat wyznania kalwińskiego. Przyjął on Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Zduny, Wysoczyzna Kaliska miasta, muzea

Miasto powiatowe w województwie dolnośląskim, położone na Pogórzu Kaczawskim nad rzeką Kaczawą. Pod koniec XII w. zaczęli się tutaj osiedlać niemieccy górnicy, by wydobywać złoto. Prawa miejskie nadał w 1211 r. ks. Henryk I Brodaty, jest to najstarsza udokumentowana lokacja na ziemiach polskich. W 1290 r. miasto otrzymuje prawo mili, w 1328 r. wraz z resztą księstwa legnickiego staje się lennem Czech. Najazdy husytów w latach 1427-28 i 1431 powodują konieczność zbudowania murów obronnych. Na pierwszej mapie Europy z 1467 r. Mikołaj z Kuzy na obszarze Śląska oprócz Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Gmina Złotoryja, Pogórze Kaczawskie kapliczki pojednania (błędnie: kapliczki pokutne), klasztory, miasta, muzea, Nepomucen, turystyczne trasy podziemne, wieże widokowe, zabytkowe kopalnie

Miasto na prawach powiatu (64 tys. mieszkańców) w województwie wielkopolskim, położone na Wysoczyźnie Leszczyńskiej. Wzmiankowane w 1393 r. jako osada Leszczno, własność Stefana z Karnina herbu Wieniawa, ród ten przybrał od swej osady nazwisko Leszczyńscy. W XV w. istniały tu dwie osady Leszczno i Leszczynko. W pocz. XVI w. Leszno stało się znaczącym centrum reformacji, w 1516 r. osiedlono braci czeskich. W 1547 r. Rafał IV Leszczyński nadał osadzie prawa miejskie, sprowadzenie tkaczy śląskich spowodowało szybki rozwój miasta. W 1626 r. bracia czescy utworzyli Czytaj więcej…

Dariusz Wojciechowski Miasto Leszno, Wysoczyzna Leszczyńska lapidaria, miasta, muzea, synagogi