Szlak św. Jakuba Via Regia (boczny) Proszków – Wilczków – Malczyce

Szlak św. Jakuba Via Regia (boczny) Proszków – Wilczków – Malczyce
Proszków – (4,6 km) Wilczków – (7,6 km) Malczyce
Odcinek alternatywnego przebiegu Szlaku św. Jakuba Via Regia. Prowadzi leśno-polnym terenem przez lekko pofalowaną Wysoczyznę Średzką. Nawierzchnia: Proszków – Wilczków – drogi polne i leśne, Wilczków – Malczyce – asfalt. Po drodze zabytkowe kościoły w Proszkowie i Wilczkowie. Odcinek słabo oznakowany.


Trasa zaczyna się koło kościoła w Proszkowie (gmina Środa Śląska), dokąd Szlak św. Jakuba Via Regia biegnie z Miękini. Szlak rozdziela się tutaj na dwie odnogi, prowadzące do Grzybian, główna biegnie przez Ruję, boczna przez Malczyce i Prochowice.
Kościół św. Anny późnoromański wzniesiony przed 1311 r. Przebudowany w 1698 r. Od pn. przy prezbiterium dobudowana zakrystia. Na ścianach wewnątrz dwie renesansowe płyty nagrobne dzieci rodziny von Sedanitz z 1621 i 1622 r. oraz epitafium piaskowcowe z 1575 r. ze sceną Wniebowstąpienia, barokowe obrazy z XVII i XVIII w. olejne na płótnie. Obok kościoła pomnik poległych w 1. wojnie światowej.


Idziemy na północ ulicą prowadzącą do drogi nr 94. Za przystankiem skręcamy w lewo w drogę bitą, mijamy niewielką kolonię domów i opuszczamy Proszków.

Idziemy drogą polną, obsadzoną ładną aleją. Przecinamy tory nieczynnej linii kolejowej Malczyce – Strzegom, uruchomionej w 1895 r., zamkniętej dla ruchu pasażerskiego w 1989 r. i wkraczamy w las. Przecinamy granicę gminy Malczyce, po prawej pojawiają się pola z zabudowaniami Koloni Wilczków, po lewej nadal ciągnie się las. Wkraczamy na drogę bitą, która przychodzi z lewej strony (droga pożarowa nr 16) i schodzimy lekko w dół do doliny potoku. Mijamy samotny dom i opuszczamy las.

Docieramy do ul. Długiej w Wilczkowie, gdzie skręcamy w lewo.
Wilczków – wieś w gminie Malczyce wzmiankowana w 1251 r., kościół istniał w 1350 r. W XV w. należała do von Zeidlitzów, od XVI w. jej właściciele często się zmieniali. W 1770 r. zakończono tu budowę ostatniego etapu drogi węglowej łączącej Malczyce ze Strzegomiem. W latach 1905-45 majątek należał do rodziny von Wentzel. W 1910 r. wybudowano szkołę ewangelicką. W czasie wielkiego kryzysu w 1931 r. większość majątku została rozparcelowana między osadników z Oldenburgii, Brandenburgii i Meklemburgii. Pod koniec 2. wojny światowej pałac był schronieniem dla części ministerstw z Berlina, w 1945 r. wysadzono go w powietrze.
Po prawej mijamy okazałą willę, koło której znajduje się folwark.
Willa z k. XIX w. z kwadratową wieżą z ostrosłupowym dachem, pod okapem ozdobny pas z muru pruskiego. Przy wschodniej elewacji piętrowa weranda z ciekawą snycerką. Naprzeciwko folwark, pałac został zniszczony w 1945 r. Na południe od zabudowań dworskich park krajobrazowy o powierzchni ok. 4 ha. W pobliżu wejścia do parku obelisk poświęcony mieszkańcom wsi poległym w I wojnie światowej.


Docieramy do głównego skrzyżowania, koło którego stoi kościół MB Różańcowej.
Kościół Matki Boskiej Różańcowej, wzmiankowany w 1301 r. Przebudowany w 1705 r. na barokowy, wieża z 1905 r., projektu wybitnego architekta Hansa Poelziga. Jednonawowy z węższym, czworobocznym prezbiterium oraz kwadratową wieżą od zachodu. Nad wejściem tablica z datami 1350, 1705, 1905. Wewnątrz wyposażenie barokowe: ołtarz główny z XVII w., ambona z pocz. XVIII w., dekoracja chóru z poł. XVII w., polichromia z 1721 r., XVII- wieczne obrazy Opłakiwanie, Arka Noego i Arka Przymierza. We wnętrzu znajdują się renesansowe nagrobki Doroty i Krzysztofa Borkowitzów oraz renesansowe płyty nagrobne Barbary i Krzysztofa von Bornitz, trzy barokowe płyty rodu von Lessel, jedna Jerzego von Wilschkau. Na murach zewnętrznych barokowe epitafia, poświęcone rodzinom von Sommerfeld i von Landskronin.

Skręcamy w prawo w ul. Strzegomską, którą biegnie droga wojewódzka nr 345 Wilczków – Strzegom (uwaga na wzmożony ruch). Przechodzimy przez drogę nr 94 Środa Śląska – Prochowice (historyczny trakt Via Regia) i opuszczamy Wilczków.

Idziemy szosą w kierunku Malczyc, mijając po prawej wieś Rachów z odnowionym pałacem. Podchodzimy na niewielkie wzgórze, z którego rozciąga się interesująca panorama okolicy, na północy widać zalesioną dolinę Odry.

Docieramy do Malczyc (ul. 1 Maja), idziemy przez kolonię domków, zbudowanych w 1928 r., z lewej dochodzi szlak zielony ze Środy Śląskiej.
Malczyce – wieś gminna w powiecie średzkim, położona nad Odrą, przy linii kolejowej Wrocław – Legnica. Wzmiankowana w 1202 r. jako własność księcia Henryka I. W 1245 r. nadano ją klasztorowi cystersów w Lubiążu. Istniał tu ośrodek piwowarstwa, w 1267 r. wzmiankowano przeprawę przez Odrę. Wieś zniszczona w czasie wojny 30-letniej, w 1700 r. przeszła na własność rodu von Gastenau a potem von Uechtritz. Malczyce były ośrodkiem handlu solą i węglem, w 1742 r. powstał tu jeden z największych w Prusach skład węgla, w 1790 r. zakończono budowę drogi węglowej łączącej Malczyce z Wałbrzychem. W 1825 r. powstała szkoła, w 1844 r. doprowadzono linię kolejową Wrocław – Legnica. W 1897 r. otwarto dużą cukrownię, rok później powstał port na Odrze z własną bocznicą kolejową. W 1911 r. uruchomiono zakład Śląska Celuloza i Fabryki Papieru. Od 1925 r. Malczyce mimo braku praw miejskich posiadały burmistrza. 8 lutego 1945 r. Malczyce zostały zajęte przez Armię Czerwoną, w czasie walk uległy znacznemu zniszczeniu.
Przekraczamy tory linii kolejowej Wrocław – Legnica, w tym miejscu kończy się ten odcinek trasy.

Ul. Dworcową w lewo możemy dotrzeć do stacji kolejowej w Malczycach. Po drodze mijamy zabytkowy budynek przedszkola.

Stacja w Malczycach powstała w 1844 r. w związku z uruchomieniem linii kolejowej Wrocław – Legnica, będącej częścią pierwszego połączenia Wrocławia z Berlinem. Pod koniec XIX w. stacja stała się węzłem kolejowym, w 1895 r. powstało odgałęzienie do Strzegomia, w 1898 r. bocznica do portu na Odrze, w 1902 r. linia do Jawora, w 1923 r. linia do Lubiąża, która łączyła się z wybudowanym w 1916 r. odcinkiem do Wołowa. W 1945 r. zniszczono most na Odrze na linii do Lubiąża, obecnie jej fragment funkcjonuje jako bocznica do stacji paliw. W 1975 r. zlikwidowano połączenia pasażerskie na linii do Jawora, ostatecznie rozebrano ją w 2014 r. Pociągi pasażerskie na linii do Strzegomia przetrwały do 1989 r., obecnie linia jest nieczynna. Ze stacji wychodziła także bocznica do cukrowni i zakładów papierniczych. Stacja Malczyce została wyremontowana podczas modernizacji magistrali E30. Obok znajdują się dwie wieże ciśnień.


Boczny szlak św. Jakuba Via Regia biegnie dalej do Prochowic.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *