Szlak św. Jakuba Via Regia Grzybiany – Ziemnice – Legnica

Szlak św. Jakuba Via Regia Grzybiany – Ziemnice – Legnica
Grzybiany – (2,0 km) Ziemnice – (5,4 km) Legnica Piekary – (8,4 km) Legnica
Odcinek Szlaku św. Jakuba Via Regia. Prowadzi przez skraj Wysoczyzny Średzkiej opadającej do doliny Kaczawy. Nawierzchnia asfaltowa. Po drodze pałac w Ziemnicach, cmentarz żydowski i trzy zabytkowe kościoły w Legnicy.


Trasa zaczyna się na głównym skrzyżowaniu w Grzybianach (gm. Kunice), dokąd szlak św. Jakuba Via Regia biegnie z Proszkowa (szlak główny) i Jaśkowic (szlak alternatywny). Biegną tędy też: szlak żółty do Koiszkowa i zielony do Legnickiego Pola. Idziemy szosą w kierunku Ziemnic przez rozbudowujące się osiedla domów jednorodzinnych.


Znajdujemy się na małym grzbiecie na skraju Wysoczyzny Średzkiej, opadającej do doliny Kaczawy. Roztaczają się stąd rozległe widoki na Równinę Jaworską z widocznymi wieżami kościoła w Legnickim Polu, Pogórze Kaczawskie i Karkonosze w tle, na północy widać dolinę dolnej Kaczawy.

Wkraczamy do wsi Ziemnice, z głównego skrzyżowania można podejść w prawo do pałacu.
Ziemnice – wieś w gminie Kunice, wzmiankowana w XIV w. jako osada rybaków, zajmujących się połowami na jeziorze Koskowickim i Kunickim. W XVIII w. tutejszy folwark był własnością rodziny von Stange. Odremontowany pałac pochodzi z XIX w.

Szlak biegnie prosto w kierunku Legnicy ścieżką dla rowerzystów i pieszych, po lewej mijamy rozległe podmiejskie Osiedle Kunice. Opuszczamy Ziemnice i schodzimy w dół do szerokiego obniżenia doliny Kaczawy. Mijamy zabudowania przemysłowe i potok Wierzbiak po czym wkraczamy na teren miasta Legnica.

Idziemy ul. J. Iwaszkiewicza, po lewej znajduje się duże blokowisko Osiedle Piekary, po prawej mijamy obszerny budynek Wojewódzkiego Szpitala Specjalistycznego, otwartego w 1989 r. Skręcamy w prawo w ul. W. Sikorskiego (po lewej widać współczesny kościół Podwyższenia Krzyża Św.).

Docieramy do głównej ul. Wrocławskiej (szosa Prochowice – Legnica), gdzie skręcamy w lewo. Przekraczamy potok Kopanina, wzdłuż którego ciągnie się zabudowa dawnej wsi Piekary Wielkie, włączonej do Legnicy w 1912 r. Idziemy dalej ul. Wrocławską, mijamy wiadukt linii kolejowej Legnica – Jaworzyna Śl., powstałej w
1856 r.

Docieramy do grekokatolickiej cerkwi Zaśnięcia NMP.
Ludność grekokatolicka znalazła się w okolicach Legnicy w wyniku wysiedlen Akcji Wisła 1947 r. W 1957 r. powstała parafia grekokatolicka, obecna cerkiew Zaśnięcia NMP budowana jest od 1998 r. według projektu Jacka Mermona z Przemyśla.

Idziemy dalej ul. Wrocławską, po lewej znajduje się blokowisko Os. M. Kopernika, po prawej mijamy cmentarz komunalny i znajdujący się za nim dawny cmentarz żydowski.

Cmentarz Komunalny powstał w 1822 r. i od tego czasu był wielokrotnie poszerzany. W latach 1868-69 r. W centralnej części cmentarza powstała kaplica zbudowana wg projektu inspektora Wolffa, poprawionego przez miejskiego radcę budowlanego Johanna Roberta Mendego. W latach 1925-1926 r. Dobudowano do niej przykryte kopułą krematorium oraz budynek administracyjny. W czasie 2. wojny światowej w krematorium palono zwłoki ofiar obozu koncentracyjnego Gross-Rosen w Rogoźnicy, w 1945 r. zostało ono zamknięte. Wtedy też uległa zniszczeniu ogromna większość starych nagrobków. W południowo-wschodniej części cmentarza w 1945 r. urządzono kwaterę poległych żołnierzy Północnej Grupy Wojsk Armii Radzieckiej, z pomnikiem ufundowanym przez społeczeństwo Legnicy w 1972 r. W 1993 r. przy kaplicy stanął symboliczny pomnik pochowanych tu w latach 1822-1945.

Cmentarz żydowski został założony w 1826 r. koło obecnego kościoła św. Jacka. W 1837 r. przeniesiono go na ul. Wrocławską obok cmentarza komunalnego. W 1877 r. powstał neoromański dom przedpogrzebowy z bożnicą, wzniesiony przez rabina Moritza Landsberga. Cmentarz jako jeden z nielicznych nie uległ zniszczeniu w czasie 2. wojny światowej. Najstarsze macewy pochodzą z lat 1835-38, cmentarz użytkowany jest do dzisiaj.

Zaraz za cmentarzem żydowskim znajduje się dawna zajezdnia tramwajowa.
Wąskotorowe tramwaje elektryczne zaczęły jeździć po Legnicy w 1898 r., wtedy też powstała zajezdnia przy ulicy Wrocławskiej. Obok znajduje się budynek administracyjny z początku XX w. oraz willa zarządu zajezdni przy ul. Cmentarnej z lat 20. XX w. Komunikację tramwajową zlikwidowano w 1968 r., o jej funkcjonowaniu przypomina zabytkowy tramwaj z lat 50. XX w., ustawiony koło zajezdni w 1998 r.

Na światłach schodzimy z głównej szosy, idziemy prosto nadal ul. Wrocławską. Wkraczamy na teren zaniedbanej dzielnicy kamienic, zwanej Kartuzy (Zakaczawie), bohaterki słynnego spektaklu ‚Ballada o Zakaczawiu’. Nazwa wzięła się od ufundowanego w latach 1423-24 klasztoru kartuzów, rozebranego po 1548 r. W ulicy widać resztki dawnego torowiska tramwajowego. Na skrzyżowaniu z ul. Rzemieślniczą można podejść w lewo do kościoła Św. Trójcy.

Neogotycki kościół Św. Trójcy zbudowano w latach 1904-08 wg projektu Alexisa Langera z Wrocławia jako drugi katolicki kościół w mieście. Ma plan krzyża łacińskiego, elewacja zachodnia posiada 55-metrową wieżę. Wnętrze halowe, podzielone na trzy nawy przez rzędy smukłych filarów. Nawa główna nakryta sklepieniem sieciowo-gwiaździstym, nawy boczne – przeskokowym.

Wracamy na ul. Wrocławską, na skrzyżowaniu przed Kaczawą po prawej widać kościół św. Jacka.
Neogotycki kościół św. Jacka został zbudowany przez ewangelików w latach 1904-08 i poświęcony cesarzowi Fryderykowi III. Kościół na planie krzyża łacińskiego powstał na miejscu dawnego kościoła i klasztoru kartuzów, wg projektu Friedricha Hossfelda. Na otwarciu świątyni obecny był cesarz Wilhelm II. Wieża ma wysokość 73 m, zachował się na niej zabytkowy dzwon. W 1945 r. kościół służył wojskom radzieckim jako stajnia. Po remoncie w 1972 r. został siedzibą parafii, a od 2002 r. lokalnym sanktuarium św. Jacka.

Przekraczamy Kaczawę mostem z figurą św. Franciszka Ksawerego.
Most na Kaczawie powstał w tym miejscu już w XV w. Obecny pochodzi z 1881 r. i był przebudowany w latach 80. XX w. oraz w 2010 r. Ok. 1750 r. ustawiono tu figurę św. Franciszka Ksawerego, zniszczoną przez wandali w 2004 r. Obecnie na moście stoi kopia, oryginalna rzeźba znajduje się w Lapidarium w Muzeum Miedzi.

Skręcamy w lewo w ul. H. Jordana, po lewej mijamy Szkolne Schronisko Młodzieżowe z tablicą na temat szlaku św. Jakuba.

Skręcamy w prawo w ul. Zieloną, po lewej znajduje się zabytkowy budynek II LO, dawna Szkoła Ludowa z 1898 r., położona w Parku Miejskim.

Skręcamy w prawo w al. Orła Białego, po lewej widać okazałe kamienice, położone przy ul. Witelona. Na światłach skręcamy w lewo w ul. Wrocławską i wkraczamy na teren legnickiego Starego Miasta.

Ulica doprowadza nas do pl. Klasztornego, gdzie po prawej znajduje się dawny kościół św. Maurycego.
Książę Bolesław II Rogatka ufundował tu w 1277 r. klasztor Dominikanów z kościółem Św. Krzyża, w którym znajdował się grób fundatora. W 1526 r. obiekt przejęły Benedyktynki. Obecny kompleks klasztoru i kościoła św. Maurycego. powstał w latach 1700–23 wg projektu J. Scheerhofera. Po sekularyzacji w 1810 r. w klasztorze umieszczono szkołę, a kościół podzielono na dwie kondygnacje. W 1888 r. budynek kościoła przebudowano na aulę szkolną, salę gimnastyczną i muzeum. Klasztor został wtedy rozebrany, na jego miejscu powstał obecny budynek szkoły ze skrzydłem południowym z 1909 r. Obecnie mieści się tu I LO im. T. Kościuszki. Fasada zwieńczona jest figurami św. Piotra i Pawła. Portal z kartuszem inskrypcyjnym i rzeźbami św. Benedykta, Maurycego i Scholastyki.

W tym miejscu kończy się nasza trasa, Szlak św. Jakuba Via Regia biegnie dalej do Wilczyc.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *